Jerzy Zajadło, Pojęcie „imposybilizm prawny” a polityczność prawa i prawoznawstwa
Głównym celem artykułu jest krytyczna analiza pojęcia „imposybilizm prawny”, które pojawiło się w ostatnich latach w polskim języku polityczno-prawnym. Pozornie ma ono służyć przezwyciężeniu pewnych rzekomych niemożności występujących w procesie tworzenia i stosowania prawa.

W rzeczywistości jednak, zdaniem autora, argument „imposybilizmu prawnego” jest synonimem niebezpiecznej instrumentalizacji prawa na potrzeby bieżącej polityki. W drugiej części artykułu autor próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy na uzasadnienie tak pojętego „imposybilizmu prawnego” nadaje się filozofia prawa Carla Schmitta. Jego odpowiedź jest negatywna. Autor proponuje pewną nową interpretację myśli Schmitta jako prawnika, która odbiega od wersji upowszechnionych we współczesnej filozofii polityki. Zdaniem autora celem C. Schmitta nie jest permanentny stan wyjątkowy, lecz normalne funkcjonowanie porządku prawnego. W tym sensie C. Schmitt nie przeciwstawia sobie prawa i polityki, lecz raczej je ze sobą łączy.

Adam Sulikowski, Krzysztof Otręba, O potrzebie studiów krytycznych nad prawem konstytucyjnym
Bezpośrednich inspiracji do napisania tekstu dostarczyła– zorganizowana 20.06.2016 r. – debata „Państwa i Prawa” pt. „Trybunał Konstytucyjny – teraźniejszość i przyszłość”. Dyskusja ujawniła ewidentną różnicę między tzw. oficjalnym dyskursem o polskim sądownictwie i orzecznictwie konstytucyjnym a konstatacjami przedstawicieli nauki zajmującymi się badaniami nad sędziowskim saying and doing. Apologetyczna i neutralistyczna argumentacja nie tylko prowokuje krytykę, ale także ją w pewien sposób legitymizuje. W artykule autorzy zaprezentowali idee, cele i podstawy metodologiczne teorii krytycznej w kontekście badań nad prawem konstytucyjnym (ze szczególnym uwzględnieniem badań nad funkcjonowaniem i orzecznictwem TK). Jednocześnie zgodnie z duchem podejścia krytycznego, który nakazuje łączyć opis i postulat, wyjaśnianie i walkę, badania i emancypację celem artykułu byłanie tylko skrótowa demonstracja założeń poznawczych, lecz także przekonywanie do postaw krytycznych i podkreślanie ich przydatności.

Mariusz Załucki, Forma testamentu w perspektywie rekodyfikacji polskiego prawa spadkowego. Czas na rewolucję?
Problemy formy testamentu nie należą do tych obszarów prawa spadkowego, które są zbyt często dyskutowane. Tymczasem zmiany jakie zaszły w społeczeństwie na przestrzeni kilkudziesięciu lat wymagają konfrontacji istniejących regulacji z potrzebami społeczeństwa. Mając to na uwadze, autor prezentuje obecne polskie rozwiązania i zestawia je ze światowymi tendencjami rozwoju prawa z tej dziedziny. Zastanawia się czy aktualne polskie regulacje są adekwatne do wymogów współczesnych oraz proponuje nowe rozwiązania w tym obszarze. Dochodzi do wniosku, iż zmiany legislacyjne są w Polsce konieczne.

Jędrzej Bujny, Krystian M. Ziemski, Ustalanie i pobieranie opłat za tzw. deszczówkę (uwagi de lege lata i de lege ferenda)
Artykuł skupia się na omówieniu prawnych aspektów możliwości pobierania przez gminy opłat z tytułu odprowadzania wód opadowych i roztopowych. Analizując tak zakreślony problem badawczy autorzy przedstawiają zarówno przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków jak i rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków wskazując na brak spójności regulacji znajdujących się w tych dwóch aktach prawnych. Szczególny nacisk w treści artykułu zostaje położony na omówienie orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczących omawianego problemu. Na kanwie jego analizy autorzy proponują możliwy sposób wykładni kontrowersyjnych przepisów. W końcowej części artykułu zostają także sformułowane postulaty de lege ferenda, których wprowadzenie powinno przyczynić się do wyeliminowania wątpliwości związanych z możliwością poboru przez gminy opłat z tytułu odprowadzania wód opadowych i roztopowych.

Maciej Wojtuń, Kodyfikacja postępowania administracyjnego niespornego we Francji
Normy procedury administracyjnej niespornej stanowią dorobek francuskiego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, który w ciągu ostatnich 40 lat został częściowo uporządkowany w drodze zabiegów legislacyjnych. Zwieńczeniem tych prac jest Code des relations entre le public et l'administration, który wszedł w życie 1 stycznia 2016 r. Celem kodyfikacji jest ułatwienie jednostce dostępu do administracji poprzez uproszczenie procedur, a także poprzez zharmonizowanie istniejącej materii normatywnej i poprawienie przystępności i czytelności tekstu prawnego. Kodeks wpisuje się w model kodyfikacji porządkującej i nie zmienia w sposób zasadniczy niespornego postępowania administracyjnego. Zdecydowana większość przepisów nowego kodeksu stanowi efekt inkorporacji materiału normatywnego zawartego w uchwalonych na przestrzeni ostatnich lat ustawach. Nowością - na poziomie legislacyjnym - są przepisy dotyczące zasad uchylania aktów administracyjnych o charakterze jednostronnym, a także unormowania dotyczące partycypacji społecznej w postępowaniu administracyjnym niespornym.

Anna Konert, Małgorzata Sekuła, Charakter prawny roszczenia o odszkodowanie wynikającego z rozporządzenia (WE) 261/2004
W prawie lotniczym prywatnym istnieje problem w ustaleniu terminu przedawnienia roszczeń dotyczących odszkodowania za overbooking, odwołanie lub opóźnienie lotu. Rozporządzenie 261/2004 ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 nie zawiera żadnej wskazówki w tym zakresie. Należy się jednak zastanowić, czy prawo międzynarodowe nie daje nam łatwej odpowiedzi. Według TSUE powinno mieć tu zastosowanie prawo krajowe. Czy jest to dobre rozwiązanie? Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytanie o termin przedawnienia roszczeń wynikających z rozporządzenia 261/2004. Celem jest ponadto ustalenie relacji pomiędzy systemem międzynarodowym, a europejskim w zakresie ochrony praw pasażerów lotniczych.

Dariusz Makiłła, Rzeczpospolita zdywersyfikowanego prawa (uwagi o porządku prawnym Rzeczypospolitej w XVI–XVIII w.)
Porządek prawny dawnej Rzeczypospolitej w okresie XVI–XVIII w. był zróżnicowany przede wszystkim systemowo. Odpowiadał on, chociaż przyczyny jego powstania były różne, mającemu w tym państwie miejsce zróżnicowaniu etnicznemu, kulturowemu oraz wyznaniowemu. Ujęcie porządku prawnego dawnej Rzeczypospolitej w postaci określonej systematyki, opartej o różne kryteria podziału występujących w niej systemów prawnych, a jednocześnie pokazującego jego istnienie w kontekście określonej hierarchii, stanowi odzwierciedlenie pewnego szczególnego przypadku funkcjonowania porządku prawnego, który pomimo pewnych niedogodności nie prowadził jednak do nadzwyczajnych kolizji. Pozwala to na poczynienie refleksji o bardziej uniwersalnym znaczeniu w odniesieniu do podobnych sytuacji istniejących współcześnie.

Dorota Kiebzak-Mandera, Mateusz Grochowski, Badania prawne w konkursach Narodowego Centrum Nauki
Tekst omawia problematykę modelu finansowania badań prawnych w Polsce w ramach programów Narodowego Centrum Nauki. Centrum jest instytucją rządową, odpowiedzialną za rozdział publicznych środków na krajowe badania w odniesieniu do wszystkich dyscyplin. Badania prawne są jednak wyraźnie specyficzne na tle systemu programów grantowych prowadzonych przez Centrum. Dotyczy to, po pierwsze, zakresu, w jakim badania prawne mieszczą się w definicji badań podstawowych (jedynego typu badań finansowanego przez Centrum), rozumianego jako „oryginalne prace badawcze eksperymentalne lub teoretyczne podejmowane przede wszystkim w celu zdobywania nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne”. Po drugie, tekst wskazuje także specyficzne tendencje i słabości w ramach metodologicznego kształtu badań, a także podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, czy generalne założenia przyjęte przez Centrum promują problemy i metody badań zorientowane uniwersalnie czy lokalnie. Wreszcie, tekst odnosi się do sposobu konceptualizacji badań oraz określenia związanych z nimi ryzyk, a także wskazuje typowe nieprawidłowości występujące w składanych wnioskach.

Remigiusz Jendrych, Wymogi niekaralności w polskim systemie prawa (zarys problematyki)
Artykuł stanowi zarys problematyki wokół wymogów niekaralności w polskim systemie prawa, stanowiących rygory selekcyjne na potrzeby określonych zawodów, funkcji i przedsięwzięć. Omawia sposób funkcjonowania Krajowego Rejestru Karnego, który udziela informacji w tym zakresie – w szczególności kwestie związane z zapytaniem o informację, udzieleniem nań odpowiedzi i odwołania się odeń. Przedstawiono typologię przepisów stanowiących wymogi niekaralności i problemy rodzące się na tym tle w praktyce, związanymi zwłaszcza z luzami interpretacyjnymi przepisów stanowiących wymogi niekaralności i sposobami ich redagowania. Rozważania zakończono postulatami skierowanymi do ustawodawcy i do podmiotów zajmujących się w swojej działalności informacjami o historii karnej osób i podmiotów zbiorowych. Głównym wnioskiem rodzącym się na tle przedstawionych rozważań jest konieczność rozstrzygania wątpliwości co do spełnienia wymogu niekaralności na korzyść podmiotu, którego to dotyczy.