W „Przeglądzie Prawa Publicznego” 2017/6 została opublikowana kolejna praca nagrodzona w konkursie „Wykładnia prawa jako pochodna rozumienia celu i sposobu działania”, zorganizowanym między innymi przez Stowarzyszenie Badań nad Źródłami i Funkcjami Prawa „Fontes” oraz Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska SA: Sylwia Banaś, Analiza ustawy z 22.07.2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw.

Ochrona zdrowia i życia jest zagadnieniem niezwykle istotnym z punku widzenia każdego człowieka, a prawo do ochrony zdrowia jest zabezpieczone przepisami rangi konstytucyjnej. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej nakłada na władze publiczne obowiązek stworzenia systemu, który zapewni równy dostęp do ochrony zdrowia dla każdego obywatela. Podstawą funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w Polsce jest ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. poz. 1138 ze zm.). Autorka podjęła próbę analizy nowelizacji tej ustawy wprowadzającej tzw. pakiet onkologiczny.

Bogdan Dolnicki w artykule Indywidualny akt normatywny zauważa, że do tej pory charakter prawny aktów normatywnych nie budził w teorii prawa wątpliwości – akty normatywne powszechnie obowiązujące nie mogą odnosić się do konkretnej, jednostkowej, niepowtarzalnej sytuacji. Tymczasem w praktyce pojawiły się nowe akty normatywne, którym można nadać charakter indywidualny. Ma to miejsce w obszarze prawa samorządu terytorialnego. Dotyczy to rozporządzeń stanowiących podstawę prawną dla dokonywania szeroko rozumianych zmian terytorialnych gmin, nadawania im statusu miasta czy też ustalania i zmiany nazw gmin oraz siedzib ich władz. Analogiczne rozwiązanie przewiduje przykładowo ustawa z 9.03.2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim. Na podstawie analizy orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego autor dochodzi do wniosku, że zrodziła się nowa prawna forma administracji publicznej − indywidualny akt normatywny.

Warto sięgnąć po tekst Tadeusza Wosia i Jakuba Grzegorza Firlusa, Sprzeciw od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W kwietniu 2017 r. ustawodawca po raz wtóry znowelizował ustawę z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zakresem normatywnych zmian objęty został również mechanizm sądowej kontroli decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, podjętej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Instytucja sprzeciwu od decyzji kasacyjnej jawi się jako kontrowersyjna, a z punktu widzenia praktyki sądowej może implikować wiele wyzwań. Powodów po temu należy upatrywać nade wszystko w normatywnej modyfikacji modelu sądowej kontroli administracji, w szczególności zaś w limitacji dostępu do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz ograniczeniu udziału w postępowaniu sądowym innych niż strony jego uczestników. Stanowiące przedmiot analizy przepisy implikują również wątpliwości natury konstytucyjnej, m.in. z punktu widzenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu czy zasady dwuinstancyjności postępowań sądowych. W niniejszym artykule analizie poddane zostały wybrane aspekty postępowania uregulowanego w rozdziale 3a, działu III Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, istotne zarówno z punktu widzenia dyskursu akademickiego, jak i praktyki sądowej.

Ponadto w numerze inne ciekawe artykuły:
– Bogusław Przywora, Problematyka zgodności z Konstytucją RP mechanizmu korekcyjno-wyrównawczego w samorządzie terytorialnym w odniesieniu do województw
– Maciej Hadel, Prawo administracyjne jako nauka o sterowaniu w świetle kryzysu prawa administracyjnego i dylematów badawczych − aktualne tendencje w metodologii badań nad prawem administracyjnym
– Kamil Burski, Doprecyzowanie pojęcia powierzchni całkowitej zabudowy przez organ planistyczny w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych i rozstrzygnięć nadzorczych
– Kamil Dobosz, Marika Scheibe, Pierwsze uwagi i wątpliwości po przedstawieniu projektu antymonopolowej dyrektywy efektywnościowej
– Maciej Stawowy, Kontrola krzyżowa jako tok czynności sprawdzających wykonywanych w przebiegu postępowania podatkowego. Uwagi de lege ferenda i de lega lata przed wejściem w życie przepisów ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej