W numerze 10 Redakcja poleca lekturę glosy Pawła Mazura do uchwały składu siedmiu sędziów SN z 19.10.2016 r., III CZP 5/16 na temat rękojmi za wady fizyczne po darowiźnie udziału we współwłasności przedmiotu sprzedaży. W omawianym wyroku SN stwierdził, że uprawnienie do odstąpienia od umowy sprzedaży z powodu wady fizycznej przechodzi na następców prawnych kupującego jedynie w wyjątkowych przypadkach (takich jak darowizna udziału we współwłasności rzeczy ruchomej przez jednego z dwóch współwłaścicieli na rzecz drugiego).

Autor glosy zauważa jednak, że wniosek ten prowadzi do dalszej komplikacji stanu prawnego regulującego reżim rękojmi, co ze względu na praktyczną doniosłość umowy sprzedaży, nie jest zjawiskiem pożądanym. Glosator zauważa, że wydaje się, iż istnieją przekonujące argumenty przemawiające za generalnym dopuszczeniem przelewu na następców prawnych kupującego wszelkich roszczeń i uprawnień kształtujących, czerpiących swe źródło w przepisach o odpowiedzialności z rękojmi. Zamierzeniem glosy jest ich zaprezentowanie, w celu wykazania zasadności odejścia od aktualnej linii orzeczniczej SN, odnoszącej się do omawianego zagadnienia.

Ciekawa jest glosa Anny Musiały do uchwały SN z 5.12.2013 r., III PZP 6/13, w której SN w kontekście kwestii przedawnienia roszczenia stwierdził, choć nie wprost, że można wskazywać na istnienie roszczenia pracodawcy (płatnika składek) z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 i n. k.c.), będącego następstwem zapłaty przez niego składek na ubezpieczenie społeczne pracowników w części, która powinna być przez nich finansowana. Orzeczenie to jest szeroko cytowane w kolejnych wyrokach sądów niższych instancji, w których pojawia się problem roszczeń pracodawcy (płatnika składek) o zwrot z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia pracownika, zapłaconej przez tego pracodawcę części „pracowniczej” ubezpieczenia społecznego. Glosator uważa, że przyjmując tę uchwałę, SN wytyczył błędną linię orzeczniczą sądów niższego rzędu (do tej pory nie zapadło żadne kolejne orzeczenie SN na ten temat, natomiast w bogatym orzecznictwie sądów niższych instancji sądy te poszły w ślad za wywodami SN, zasądzając od pozwanych pracowników na rzecz powodowych pracodawców zwrot równowartości uiszczonych składek ubezpieczeniowych).

Warto sięgnąć do glosy Piotra Przybysza do uchwały Składu Siedmiu Sędziów NSA z 19.12.2016 r., II FPS 3/16, w której NSA wskazał, że w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi rada gminy nie może przenieść kompetencji z organu wykonawczego gminy na organ wykonawczy jednostki pomocniczej gminy oraz na organy innych jednostek i podmiotów. Tym samym NSA wykluczył możliwość uznania za organ podatkowy w tych sprawach innych podmiotów, niż organy wskazane w art. 6q ust. 1 ustawy z 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Glosator uznał ten pogląd za prawidłowy, natomiast nie zgodził się z drugą tezą uchwały NSA, zgodnie z którą gminy powinny mieć możliwość zmiany w rozsądnym terminie swoich uchwał, które zostały wydane z naruszeniem art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Piotr Przybysz zaproponował odejście od dotychczasowej konstrukcji stwierdzania nieważności aktów prawa miejscowego ex tunc i zastąpienie jej konstrukcją wzruszalności.

W numerze ponadto ciekawe orzeczenia wraz z glosami:
– uchwała SN z 22.06.2016 r., III CZP 19/16 z glosą Andrzeja Szlęzaka na temat upływu terminu, na jaki zawarto umowę poręczenia, i istnienia roszczeń, jakie mogły w związku z nią powstać przed tą datą oraz dopuszczalności ich późniejszego dochodzenia przed sądem;
– postanowienie SN z 8.05.2015 r., III CZ 19/15 z glosą Zbigniewa Kuniewicza o powołaniu kolejny raz w ciągu roku obrotowego członka zarządu w spółce kapitałowej;
– wyrok SN z 8.07.2016 r., I CSK 570/15 z glosą Magdaleny Dziedzic o tzw. opcjach walutowych i o bankach jako instytucjach zaufania publicznego;
– postanowienie SN z 15.09.2016 r., II KK 129/16 z glosą Blanki Julity Stefańskiej na temat legitymacji emeryta (rencisty) w kontekście przedmiotu wykonawczego przestępstwa z art. 275 § 1 Kodeksu karnego;
– wyrok TK z 21.06.2016 r., SK 2/15 z glosą Macieja Fingasa o uprawnieniu do sporządzenia kasacji we własnej sprawie przez adwokata;
– uchwała SN z 22.09.2016 r., III PZP 7/16 z glosą Małgorzaty Grześków na temat legitymacji biernej oraz właściwości sądu w sprawie z odwołania funkcjonariusza służby zmilitaryzowanej od orzeczenia dyscyplinarnego;
– wyrok SN z 23.11.2016 r., II PK 311/15 z glosą Jana Piątkowskiego o szczególnej ochronie stosunku pracy działacza związkowego;
– postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30.11.2016 r., VI Acz 2293/16 z glosą Mateusza Błachuckiego, która dotyczy zagadnienia rozgraniczenia drogi cywilnej i administracyjnej w odniesieniu do rozpoznania środka prawnego złożonego w sprawie rozstrzygniętej wcześniej aktem administracyjnym wydanym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie ustawy z 12.12.2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów;
– wyrok NSA z 27.05.2015 r., I OSK 508/14 z glosą Macieja Kalińskiego na temat stron postępowania administracyjnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania własności czasowej, wydanej na podstawie nieruchomości objętych dekretem z 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy;
– wyrok NSA z 29.09.2016 r., I FSK 477/15 z glosą Krzysztofa Sobieralskiego, w której przedstawiono znaczenie przepisów prawa Unii Europejskiej dla krajowego porządku prawnego oraz charakter orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.