W „Polskim Procesie Cywilnym” 1/2018 warto polecieć artykuł Feliksa Zedlera, Pozbawienie wierzycieli prawa głosowania nad układem zawieranym w postępowaniach restrukturyzacyjnych i upadłościowych. W artykule przedstawiono cel regulacji prawnej dotyczącej pozbawiania niektórych wierzycieli prawa głosowania nad układami zawieranymi w postępowaniach restrukturyzacyjnych oraz postępowaniach upadłościowych, jak również podstawy takiego pozbawienia i postępowanie związane z ustalaniem podstaw pozbawienia.

Autor wskazuje też na mankamenty obecnego unormowania, które nie zawsze gwarantują możliwość osiągnięcia celów, dla których instytucja pozbawienia prawa głosu nad układem została wprowadzona, i na potrzebę dokonania stosownych zmian legislacyjnych.

Aleksandra Budniak-Rogala w artykule Przepis art. 207 k.p.c. jako instrument realizacji zasady koncentracji materiału procesowego w postępowaniu cywilnym – uwagi wybrane po pięciu latach obowiązywania pisze o nowelizacji wprowadzonej przez ustawę z 16.09.2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1381), która weszła w życie 3.05.2012 r. Wprowadziła ona jednolity system dyskrecjonalnej władzy sędziego jako obowiązujący system koncentracji materiału procesowego w postępowaniu cywilnym. Założeniem ustawodawcy było dążenie do realizacji postulatów szybkości i sprawności postępowania, a w konsekwencji – zwiększenie efektywności udzielanej ochrony prawnej. Regulacja z art. 207 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi jeden z naczelnych mechanizmów znowelizowanego systemu koncentracji materiału procesowego. Omawiany przepis obowiązuje już od ponad pięciu lat, co stanowiło asumpt do refleksji na tle jego dotychczasowej wykładni i stosowania – przede wszystkim w kontekście realizacji celów związanych z wprowadzeniem wspomnianej nowelizacji.
W toku rozważań przeprowadzonych w ramach niniejszego artykułu zostały omówione w szczególności: 1) powiązania zasady koncentracji materiału procesowego z instytucją ciężarów procesowych (w tym w szczególności w odniesieniu do ciężaru wspierania postępowania statuowanego na gruncie nowego przepisu art. 6 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego); 2) reguły związane z wnoszeniem odpowiedzi na pozew (art. 207 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego) i dalszych pism przygotowawczych (art. 207 § 3 i art. 127 Kodeksu postępowania cywilnego) oraz podstawy ich zwrotu (art. 207 § 7 Kodeksu postępowania cywilnego); 3) instytucja wysłuchania stron na posiedzeniu niejawnym (art. 207 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego); 4) pojęcie „spóźnionych” twierdzeń i dowodów oraz zasady związane z ich pomijaniem, a także przesłanka egzoneracyjna „braku zwłoki w rozpoznaniu sprawy” (art. 207 § 6 i art. 217 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego) oraz 5) obowiązek udzielenia pouczeń (art. 207 § 5 Kodeksu postępowania cywilnego). Omawiana problematyka została przedstawiona nie tylko przy uwzględnieniu stanowiska doktryny, lecz także orzecznictwa. Zaprezentowano także ujęcie praktyczne na tle stosowania regulacji z art. 207 Kodeksu postępowania cywilnego. Umożliwiło to w konsekwencji sformułowanie konstruktywnych wniosków de lege ferenda w przedmiocie modyfikacji komentowanego przepisu.
Przeprowadzona analiza doprowadziła ostatecznie do wniosku, że w ujęciu globalnym regulacja z art. 207 Kodeksu postępowania cywilnego zdaje się realizować założenia związane z wprowadzeniem nowego modelu koncentracji materiału procesowego. Niestety instytucje statuowane na gruncie omawianego przepisu nie są częstokroć w ogóle wykorzystywane w praktyce zdominowanej przez rutynę i automatyzm. Ich stosowanie pozostaje znacząco utrudnione również ze względu na warunki organizacyjne sądownictwa.

Warto zwrócić uwagę na tekst Pawła Boreckiego, W sprawie autonomii i niezależności związku wyznaniowego – uwagi na tle postanowienia Sądu Najwyższego Izba Cywilna z 12.05.2016 r., IV CSK 529/15. Sąd Najwyższy postanowieniem z 12.05.2016 r. (IV CSK 529/15) oddalającym skargę kasacyjną uchylił się od uwikłania w spór wewnętrzny w Muzułmańskim Związku Religijnym. Odmówił zasadnie oceny legalności wyboru Muftiego – przywódcy tej muzułmańskiej wspólnoty religijnej. Swoje stanowisko przekonująco uzasadnił, odwołując się do wyrażonej w art. 25 ust. 3 Konstytucji RP zasady poszanowania autonomii związków wyznaniowych oraz niezależności ich oraz państwa w swoim zakresie. Jest to jedna z najważniejszych zasad stosunków wyznaniowych w Polsce. Wyraża ona ideę rozdziału państwa i związków wyznaniowych. Sąd Najwyższy jednocześnie uchylił się od szczegółowej oceny zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy z 21.04.1936 r. o stosunku Państwa do Muzułmańskiego Związku Religijnego w RP. Zadaniem tym obarczył faktycznie sam ten związek wyznaniowy.

Polecamy Państwa lekturze także:
– Monika Cichorska, Kilka uwag o pełnomocnictwie w prawie procesowym cywilnym
– Andrzej Olaś, Recenzja książki Łukasza Błaszczaka pt. „Charakter prawny zrzeczenia się roszczenia w procesie cywilnym”, Wrocław 2017, ss. 307
– Anna Żebrowska, Sprawozdanie z Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr i Zakładów Postępowania Cywilnego 2017 pt.: „Nadużycie prawa procesowego cywilnego” (Prusim, 21–24.09.2017 r.)
– Katarzyna Kajmowicz, Sprawozdanie z II Seminarium Młodych Procesualistów Cywilnych (Katowice, 25.05.2017 r.).