Jerzy Skorupka, O niekonstytucyjności art. 258 § 2 k.p.k.

Celem opracowania jest wykazanie, że przepis art. 258§2 KPK rozumiany zgodnie z uchwałą SN (7) z 19.01.2012 r., I KZP 18/11, jest niezgodny z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP. Art. 258§2 KPK zezwala na stosowanie tymczasowego aresztowania jedynie z powodu grożącej lub wymierzonej oskarżonemu kary, co powoduje, że wymieniony środek stosowany jest nie dla ochrony procesu karnego, ale ze względów ogólnoprewencyjnych, a zatem, dla spełnienia funkcji nieprocesowych.

W takim wypadku, tymczasowe aresztowanie stanowi antycypację grożącej oskarżonemu kary pozbawienia wolności, spełniając funkcję represyjną. Przepis art. 258§2 KPK zwalnia sąd od wykazywania uzasadnionej obawy ucieczki, ukrycia się i mataczenia przez oskarżonego, co sprowadza tymczasowe aresztowanie do represji karnej stosowanej wobec osoby objętej domniemaniem niewinności. Wymieniony przepis pozwala na stosowanie tymczasowego aresztowania bez konieczności wykazywania rzeczywistej potrzeby zabezpieczenia prawidłowego biegu postępowania karnego

Anna Kalisz, Mediacja administracyjna i sądowoadministracyjna
Artykuł stanowi próbę przeanalizowania, zestawienia oraz oceny nowej regulacji dotyczącej mediacji administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Obowiązujące przepisy poprzestają na określeniu wymogów, jakie musi spełniać mediator, sposobach inicjowania mediacji oraz jej skutkach prawnych, milcząc w kwestii przebiegu, a warsztat mediatora pozostawiając jako soft skills. Opisywane mediacje opiera się na uniwersalnych zasadach i paradygmacie i są wyraźnie wzorowane na procedurze cywilnej. Wprowadzenie mediacji jako novum do k.p.a. stwarza możliwość skorzystania z niej już na etapie postępowania administracyjnego i ma zapobiec wszczynaniu postępowań sądowoadministracyjnych, co ma istotne znaczenie dla ekonomiki procesowej i funkcjonowania tego sektora wymiaru sprawiedliwości. Mediacja sądowoadmistracyjna, zmieniona na klasyczny model mediacji, może prowadzić do korekty decyzji „od wewnątrz” przez autoweryfikację. Uczestnicy mediacji nie ryzykują swojej pozycji w postępowaniu głównym, a mogą zyskać korzyści związane z wykorzystaniem tej formy ADR. Z uwagi na wyjątkowo szeroki zakres przedmiotowy prawa administracyjnego mediacja może mieć zastosowanie w bardzo różnorodnych sprawach.

Przemysław Mikłaszewicz, Niezależność sądów i niezawisłość sędziów w kontekście zasady rządów prawa – zasadniczy element funkcjonowania UE w świetle orzecznictwa TSUE
Zgodnie z art. 2 Traktatu o UE oraz z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE Unia jest oparta na zasadzie rządów prawa (państwa prawnego). Zasada ta implikuje skuteczną ochronę, zarówno przez Trybunał Sprawiedliwości UE, jak i przez sądy krajowe, praw podmiotowych jednostek przyznanych przez przepisy prawa UE. Zasadniczym aspektem tego wymogu skutecznej ochrony jest niezależność sądów i niezawisłość sędziów w państwach członkowskich UE. Owa niezależność i niezawisłość jest wymagana w świetle art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o UE (skuteczna ochrona sądowa), art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu UE (procedura pytań prejudycjalnych), jak również art. 47 akapit drugi Karty Praw Podstawowych UE (prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu). Niezależność sądów krajowych względem władzy ustawodawczej i wykonawczej ma ponadto fundamentalne znaczenie z puntu widzenia zasady wzajemnego zaufania i wzajemnego wykonywania orzeczeń, kluczowych zasad przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości UE.

Katarzyna Wlaźlak, Odrębność regionalna Śląska – problemy prawne i polityczne
W opracowaniu poruszane są prawne i polityczne problemy odrębności regionalnej Śląska, ze szczególnym uwzględnieniem kontrowersyjnych propozycji zmian statusu prawno-politycznego regionu. Najważniejsze problemy odnoszą się do dążeń niektórych śląskich organizacji do restytucji autonomii województwa śląskiego, uznania Ślązaków za mniejszość narodową, za mniejszość etniczną, wreszcie – za społeczność posługującą się językiem regionalnym. Nie istnieją przesłanki przyjęcia tych propozycji na gruncie prawa. Odrębności regionalnej Śląska - kulturowej, obyczajowej czy językowej – nie sposób postrzegać w kategoriach ani narodowych, ani etnicznych. Działania podejmowane na rzecz akcentowania odrębności regionalnych nie mogą prowadzić do przyznania określonej grupie pewnych uprawnień z jednej strony i pogorszenia sytuacji pozostałych członków społeczeństwa z drugiej.

Małgorzata Żbikowska, Prawdopodobieństwo w procesie karnym
Celem artykułu jest analiza prawdopodobieństwa w procesie karnym. Dokonane w artkule ustalenia dorowadziły Autorkę do sformułowania następujących wniosków: po pierwsze, analiza prawdopodobieństwa w procesie karnym odgrywa istotne znaczenie z perspektywy rozważań nad stopniem procesowego poznania organu procesowego. Po drugie, analiza prawdopodobieństwa jest ważna, ponieważ kodeks postępowania karnego przewiduje różne jego stopnie jako podstawę dla wydania określonych decyzji procesowych. Po trzecie, prawdopodobieństwo w procesie karnym nie może być redukowane ani do rachunków opartych na ścisłej aksjomatyce, ani do analizy opartej na logicznym uzasadnianiu zdań egzystencjalnych. Po czwarte, wyeliminowanie pewnych kategorii prawdopodobieństwa z rozważań w procesie karnym pozwoli na uniknięcie błędów w uzasadnianiu decyzji procesowych (zwłaszcza uzasadnianiu wyroków sądowych). Po piąte, w postępowaniu karnym mamy do czynienia z prawdopodobieństwem psychologicznym polegającym na subiektywnym przeświadczeniu organu procesowego, zaś wydawane w procesie karnym decyzje procesowe opierają się na prawdopodobieństwie indukcyjnym polegającym na pewnych generalizacjach wspartych zasadami nauki lub doświadczenia życiowego.

Wojciech J. Kocot, Systematyka prawa zobowiązań umownych w przyszłym kodeksie cywilnym
Idea opracowania nowego Kodeksu cywilnego w pełni zasługuje na realizację. Prace projektowe i analityczne są obecnie prowadzone w ramach Akademickiego Projektu Kodeksu Cywilnego (APKC). Popularny sposób „wyrywkowych” nowelizacji stał się niewydolny, a przeprowadzane zmiany przepisów podważają konsolidacyjny charakter ustawy kodeksowej. Utrwalone w praktyce UE kryteria stanowienia prawa oraz „podejście problemowe”, a także globalizacja i mechanizacja obrotu handlowego sprzyjają dekodyfikacji i szybkiemu zużywaniu się instytucji prawa prywatnego. Te nieuniknione procesy mają niepożądany wpływ na skodyfikowane prawo umów. Próbując je zminimalizować, zgłoszono w ramach APKC szereg interesujących propozycji modernizacyjnych. Powrócono do koncepcji powszechnego pogrupowania normatywnego umów nazwanych. Dla każdej z grup umów, wzorem DCFR, proponuje się utworzenie „mikroczęści ogólnej”, która znajdzie odpowiednie zastosowanie również do umów uregulowanych poza k.c. lub nienazwanych, według kryterium podobnego celu lub pokrewieństwa treści typowego (niepieniężnego) świadczenia (tzw. regulacja otwierająca). Za optymalny uznać należy mieszany, typologiczno-problemowy model systematyki w ramach tzw. „struktury lustra”. Roboczo wyodrębniono pięć grup umów: o świadczenie usług, pośrednictwa (sieciowych) i organizacyjnych, ubezpieczenia, przeniesienia rzeczy lub praw oraz korzystania z rzeczy lub praw. Przedstawiono wstępne założenia regulacji dwóch z nich: pośrednictwa oraz o świadczenie usług. Wydaje się, że w pierwszej grupie powinny się znaleźć: agencja, komis i spedycja. Jeśli chodzi o dystrybucję i franchising, to wart rozważenia jest pomysł „otwarcia” dla nich „mikroczęści ogólnej” i rezygnacji z bardziej szczegółowej regulacji. Umowa zlecenia i inne umowy z szeroką rolą zastępstwa bezpośredniego lub pośredniego powinny znaleźć się w grupie umów o świadczenie usług, bądź tworzyć odrębną kategorię (np. przewóz, przechowanie). Do dalszych rozważań pozostawiono problem ograniczenia zakresu grupy tych umów do najbardziej rozpowszechnionych w obrocie. Postulowano przy tym wyraźnie utrzymanie tradycyjnego podziału na umowy o wykonanie oznaczonego dobra materialnego lub niematerialnego (dzieło) oraz umowy o wykonanie czynności prawnej lub faktycznej (zlecenie).

Adam Sulikowski, Krzysztof Otręba, O „obiektywnych” interpretacjach przepisów Konstytucji (polemika z artykułem prof. Marka Zubika)
Artykuł jest polemiką z artykułem, w którym podważającą przydatność wniosków wynikających z krytycznych studiów nad prawem konstytucyjnym wyrażono pogląd o możliwości „obiektywnego” poznania dogmatycznego w obszarze prawa konstytucyjnego. Autorzy wskazują na podobieństwo twierdzeń o „obiektywnym” poznaniu z wewnętrznym punktem widzenia i teologią. Wskazują, że rola teorii krytycznych zwraca uwagę na dysonans między myśleniem teologicznym a rzeczywistością. Proces interpretacji, przedstawiony przez „teologów” jako obiektywny zabieg, prowadzący do „prawdziwego” poznania, jest w rzeczywistości subiektywną argumentacją podmiotu posiadającego pewną moc, którego skuteczność zależy, oprócz faktu posiadania władzy, od uznania audytorium.

Mateusz Radajewski, Glosa do wyroku TK z 20.06.2017 r., K 5/17 (wybór członków Krajowej Rady Sądownictwa)
Przedmiotem glosy jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 20 czerwca 2017 r. dotyczące problematyki wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa oraz charakteru ich kadencji. Autor wskazuje na dwa podstawowe zagadnienia, które analizował Trybunał. Były to: zasady wyboru sędziów będących członkami Krajowej Rady Sądownictwa (w szczególności problematyka czynnego i biernego prawa wyborczego w wyborach na tę funkcję) oraz sposób liczenia kadencji wybieranych członków tego organu. W zakresie pierwszego ze wskazanych zagadnień autor polemizuje z Trybunałem, wskazując, że zróżnicowanie wpływu poszczególnych sędziów na wybór członków KRS nie jest sprzeczne z zasadą równości, a kwestie ograniczeń biernego prawa wyborczego na funkcję członka KRS trzeba badać przede wszystkim z puntu widzenia prawa dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach. W odniesieniu do kwestii kadencji członków KRS autor, w przeciwieństwie do Trybunału Konstytucyjnego, opowiada się za jej indywidualnym charakterem.