Krzysztof Wojtyczek, Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową wyrządzoną przez władzę publiczną. Uwagi na tle Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.  Art. 77 Konstytucji formułuje prawo podmiotowe do uzyskania adekwatnego naprawienia szkody majątkowej i niemajątkowej, które zapewni zrekompensowanie doznanego uszczerbku stosownie do jego charakteru.

Wymieniony przepis został skonkretyzowany przede wszystkim w kodeksie cywilnym, jednakże naprawienie szkody może wymagać podjęcia środków spoza zakresu prawa cywilnego. Standardy dotyczące naprawiania szkód niemajątkowych zostały wypracowane ponadto w orzecznictwie ETPC. W przypadku stwierdzenia naruszenia EKPC, trybunał strasburski zasądza z reguły określone kwoty pieniężne tytułem wynagrodzenia szkody niemajątkowej. Prawodawstwo polskie i orzecznictwo EKPC przyjmują przy tym odmienne rozumienie szkody niemajątkowej (uszczerbek w dobrach osobistych/cierpienia i inne nieprzyjemne odczucia), a ponadto różnią się w podejściu do kwestii ciężaru dowodu, przesłanki związku przyczynowego między naruszeniem prawa a szkodą niemajątkową, a także do wysokości zadośćuczynienia. W dłuższej perspektywie czasowej promieniowanie EKPC doprowadzi zapewne do przekształcenia polskiego modelu zadośćuczynienia za naruszenia praw jednostki zagwarantowanych w EKPC.

Krzysztof Mularski, O pewnej wizji dogmatyki prawa jako nauki
Zgodnie z obecnie dominującymi poglądami, dogmatyka prawa obejmuje w szczególności analizę i systematyzację obowiązujących przepisów, ale bierze także pod uwagę sposób stosowania przepisów prawnych i ich funkcjonowanie w określonych kontekstach gospodarczych i społeczno-politycznych. Dogmatyka jest uważana za idiograficzną, a jej naukowa natura jest czasami kwestionowana (J. von Kirchmann). Posługując się i rozwijając pojęcia semantyki możliwych światów (S. Kripke, J. Woleński), można jednak w dogmatyce dostrzec przynajmniej pewne cechy podejścia nomotetycznego. Taka interpretacja dogmatyki pozwala odrzucić zarzuty, że brakuje jej naukowych cech. Wyjaśnia również wiele intuicji rozwijanych przez dogmatyków.

Michał Łyszkowski, Witold Płowiec, Postanowienie tymczasowe Trybunału Konstytucyjnego
Postanowienie tymczasowe zostało wprowadzone do polskiego porządku prawnego wraz ze skargą konstytucyjną jako instrument pozwalający zawiesić lub wstrzymać wykonanie określonego rozstrzygnięcia sądu lub organu administracji publicznej, jeżeli jego wykonanie mogłoby spowodować duży uszczerbek dla skarżącego albo przemawia za tym inny ważny interes skarżącego lub ważny interes publiczny. Bez instytucji postanowienia tymczasowego skarga konstytucyjna w wielu sytuacjach nie byłaby efektywnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Skarżący uzyskując orzeczenie Trybunału o niekonstytucyjności regulacji, która była podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia ma możliwość jego wzruszenia. W wypadku jednak gdy wykonanie tego rozstrzygnięcia spowoduje nieodwracalne skutki albo naruszony zostanie ważny interes skarżącego, orzeczenie Trybunału może być dla niego niesatysfakcjonujące i budzić wątpliwości co do efektywności skargi konstytucyjnej jako środka ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Stąd potrzeba wzmocnienia ochrony wolności i praw instytucją prawną zapobiegającą wykonaniu rozstrzygnięć wydanych na podstawie niekonstytucyjnych przepisów.

Joanna Wegner-Kowalska, Czy nowy wymiar ochrony sądowej w sprawach bezczynności administracji lub przewlekłego prowadzenia postępowania?
Nadany w 1980 r. kształt rodzimej regulacji ochrony sądowej przed bezczynnością administracji lub przewlekłym prowadzeniem postępowania administracyjnego uległ znaczącej zmianie na skutek noweli Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 15 sierpnia 2015 r. Zmiana ta nie została dostatecznie zauważona w praktyce stosowania prawa. Rozumienie istoty, a przede wszystkim celu skargi na bezczynność administracji (przewlekłe prowadzenie postępowania) nadal opiera się na poglądach wypracowanych w orzecznictwie jednoinstancyjnego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przysługujące współcześnie funkcjonującym wojewódzkim sądom administracyjnym kompetencje orzecznicze pozwalają w mojej ocenie na zapewnienie jednostce pełnej ochrony przed bezprawnym milczeniem administracji, w szczególności poprzez otwarcie drogi dochodzenia przysługujących obywatelowi roszczeń cywilnych.

Paweł Gacek, Stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego o nawiązaniu, zmianie albo rozwiązaniu stosunku służbowego
W niniejszym artykule podjęto problematykę związaną z omówieniem konstrukcji prawnej stwierdzenia nieważności szczególnego rodzaju decyzji administracyjnej jakim jest rozkaz personalny o nawiązaniu, zmianie albo rozwiązaniu stosunku służbowego funkcjonariusza Policji. Stosunek służbowy policjanta jest bowiem stosunkiem wyłącznie administracyjnoprawnym. Ustawa z dnia 06.04.1990 r. o Policji stanowi kompleksową regulację. W ustawie tej uregulowano wszystkie zagadnienia dotyczące tego stosunku. Wobec powyższego odrębne akty prawne mogą być stosowane do funkcjonariusza Policji o ile przepis szczególny ustawy o Policji na to zezwala. Co do zasady stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności norm odnoszących się do powyższej problematyki jest wyłączona. Przepisy te mają zastosowanie wyłącznie w zakresie nieuregulowanym pragmatyką służbową albo aktów do niej wykonawczych. Podstawą ich stosowania jest § 19 ust. 2 rozporządzenia z dnia 14.05.2013 r. Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. Omówiono zatem problematykę odnoszącą się do charakteru procedury stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego, a także uprawnień i obowiązków przysługujących funkcjonariuszowi w przypadku wystąpienia z takim wnioskiem, a także podmiotów uprawnionych do przyjęcia oraz rozpoznania takiego wniosku.


Agnieszka Dalecka-Werpachowska, Kilka uwag na temat sposobów inicjacji procesu wykrywczego w sprawach dotyczących przestępczości korupcyjnej
Termin uzyskania pierwszej informacji o przestępczości korupcyjnej ma ogromne znaczenie w kontekście skuteczności działań podejmowanych przez organy ścigania, a także wpływa na rodzaj i dynamikę podejmowanych czynności. W artykule omówiono wyniki badań akt spraw sądowych, dotyczących korupcji, w zakresie sposobów uzyskiwania przez organy ścigania pierwszych informacji o tego rodzaju przestępczości. Analizie poddano akta spraw prawomocnie zakończonych w okresie od 1 stycznia 2000 r. do 30 czerwca 2014 r. w sądach rejonowych znajdujących się we właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Gdańsku. W artykule dokonano szczegółowej analizy uzyskanych wyników badań i wskazano oraz omówiono cztery główne sposoby inicjacji postępowań przygotowawczych dotyczących przestępczości korupcyjnej - realizację czynności o charakterze operacyjno - rozpoznawczym, zatrzymanie sprawców na gorącym uczynku przestępstwa, zawiadomienie o przestępstwie oraz wyłączenie materiałów do odrębnego prowadzenia. Analizę uzupełniono danymi statystycznymi i rozważaniami w zakresie skuteczności przyjętych rozwiązań prawnych.

Iwona Parchimowicz, Waldemar Gontarski, Artykuł 50 Traktatu o Unii Europejskiej. Liczba możliwości prawnych po Brexicie (artykuł recenzyjny)
Autor recenzowanej publikacji, J.C Piris (Which Options Would Be Available for the United Kingdom in the Case of a Withdrawal from the EU? [w:] Britain Alone! The Implications and Consequences of United Kingdom Exit from the EU, red. P.J. Birkinshaw, A. Biondi, Kluwer Law International 2016), zastosował podejście statyczne do rozstrzygania zagadnienia konsekwencji prawnych wystąpienia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Uwzględnił jedynie art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej oraz istniejące stosunki zewnętrzne Unii uregulowane klasycznym prawem międzynarodowym. Na tej podstawie wyodrębnił siedem alternatywnych „opcji ram prawnych”, które miałyby ustanowić stosunki pomiędzy WB i UE po Brexicie – i doszedł do wniosku, iż żadna z tych opcji nie wydaje się zadowalająca dla WB. Natomiast autorzy niniejszego artykułu recenzyjnego biorąc pod uwagę potencjał gospodarczy i militarny tego państwa (stały członek Rady Bezpieczeństwa ONZ) z jednej strony, a z drugiej dotychczasowe relacje WB z unijnym rynkiem wewnętrznym, zwracają uwagę, że bardziej prawdopodobne wydaje się podejście dynamiczne. Można sobie wyobrazić przyszłe relacje unijno-brytyjskie, które wyjdą zarówno poza możliwości, jakie daje procedura określona w art. 50 TUE, jak i poza obecne modele stosunków międzynarodowych. Taki też wniosek można wyciągnąć z negocjacji Brexitu (i przygotowań do nich), począwszy od wystąpienie premier brytyjskiej, wygłoszonego w dniu 17 stycznia 2017 r. w Lancaster House. Tym bardziej, że przepisy art. 50 TUE w wieloraki sposób generują niepewność prawną – opisywaną szczegółowo w artykule recenzyjnym – która nie leży ani w interesie UE, ani WB.

Łukasz Pohl, W odpowiedzi na „polemikę” Magdaleny Budyn-Kulik
Niniejszy artykuł jest odpowiedzią na uwagi Magdaleny Budyn-Kulik dotyczące recenzji jej książki pt. Umyślność w prawie karnym i psychologii. Teoria i praktyka sądowa (Warszawa 2015, ss. 711). Odpowiedź ta prezentuje opinię o sposobie polemiki Autorki, a także dotyczy kwestii merytorycznych związanych z problematyką strony podmiotowej przestępstwa. W szczególności wskazano w niej, że różnica między umyślnością i tzw. lekkomyślnością ma miejsce już w sferze intelektualnej.

Przemysław Drapała, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 27.04.2017 r., II CSK 323/16 (zastosowanie art. 640 k.c. per analogiam do umowy o roboty budowlane)
Komentarz dotyczy wyroku Sądu Najwyższego, w którym analizowany był złożony z dogmatycznego punktu widzenia problem, czy w ramach przyjętej w polskim systemie prawnym konstrukcji prawnej prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia podmiot działający jako negotiorum gestor (art. 752 k.c.) jest uprawniony do zawierania umów w imieniu i na rzecz domini negotii lub jako jego zastępca pośredni. Autor popiera wyrażony przez Sąd Najwyższy pogląd,iż wspomniane uprawienie prowadzącemu cudzą sprawę nie przysługuje, przedstawiając zarazem w glosie dodatkowe argumenty przemawiające za tym zapatrywaniem.

Katarzyna Zaborska, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 24.08.2016 r., V KK 33/16 (przepadek równowartości korzyści majątkowej pochodzącej z przestępstwa)
Przedmiotem niniejszego opracowania jest analiza wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2016 r., w którym podjęta została kwestia przesłanek orzekania instytucji przepadku równowartości korzyści majątkowej pochodzącej z przestępstwa, uregulowanej w art. 45 § 1 kk. Autorka zgadza się z tezą sformułowaną przez Sąd Najwyższy, zgodnie z którą orzeczenie wobec sprawcy przepadku równowartości korzyści majątkowej uzyskanej z popełnienia przestępstwa nie wymaga, aby w chwili orzekania zidentyfikowano jej substrat w postaci określonych składników majątkowych. W opracowaniu omówiono pojęcie korzyści majątkowej, a także przeanalizowano przesłanki orzekania przepadku równowartości tejże korzyści, określone w art. 45 § 1 kk.