W S P O M N I E N I E
Profesor Michał Kulesza
(1948–2013)


Żegnamy z bólem św. pamięci Profesora Michała Kuleszę. Śmierć ta okryła żałobą środowiska samorządowe. Był z nami, i obok nas, przez ostatnie 20 lat. Polska straciła wybitnego państwowca niezłomnie wierzącego, że w tym kraju, podobnie jak w innych państwach o utrwalonych demokracjach, samorząd terytorialny musi stać się istotną, efektywną, częścią gmachu państwowego; być spoiwem dla aktywnych i odpowiedzialnych obywateli.
Wiadomość o śmierci Profesora dotarła do nas tuż przed złożeniem do druku niniejszego numeru „Finansów Komunalnych”. A tak cieszyliśmy się, że Profesor był z nami w Książu na zorganizowanej przez naszą redakcję corocznej konferencji poświęconej finansom samorządowym. Konferencje te organizujemy od 2009 r. i zawsze obok nas był redagowany przez Profesora „Samorząd Terytorialny”. I zawsze oczekiwaliśmy na Jego wystąpienie z ogromnym zainteresowaniem. Było ono zawsze ucztą intelektualną wolną od obaw, jak zostaną przyjęte prezentowane tezy. Profesor był niezłomny w obronie konstytucyjnych praw samorządu, ponieważ rozumiał, jak nikt inny, że jest to droga do budowy społeczeństwa obywatelskiego, lepszego społeczeństwa. Od lat zmagał się dzielnie z ciężką, nieustępliwą, chorobą, nie zawsze mógł być osobiście, ale zawsze chciał w nich uczestniczyć,inspirował nas do podejmowania ważnych tematów, oczekiwał odważnych wymian poglądów, bo wierzył, że znakomity skład uczestników daje szansę na korekty w praktykach instytucji państwowych, w obszarach istotnych dla samorządu terytorialnego.
Był współtwórcą systemu organów nadzoru i kontroli nad samorządem i – może właśnie dlatego – wytykał im zawsze i wszędzie gdy – Jego zdaniem – interpretowały przepisy w taki sposób, że samodzielność samorządu była ograniczana. Wielokrotnie szukaliśmy i znajdowaliśmy pola do merytorycznych sporów, bo tylko w ten sposób można wypracowywać nowe, dobre wzorce zachowań. Pozostanie w naszej pamięci artykuł Profesora zamieszczony w grudniowym numerze „Samorządu Terytorialnego” z 2009 r. Zarzuty Profesora były skierowane właściwie do wszystkich środowisk prawniczych związanych z działalnością samorządu i do wszystkich organów ochrony prawnej zajmujących się samorządem. Krytykował w nim rażąco – Jego zdaniem – złe interpretowanie przepisów dotyczących samorządu, lekceważenie samorządowych ustaw ustrojowych. Odpowiedzieliśmy na tenartykuł konferencją pt. „Zadania własne gmin. Czy art. 6 i 7 ustawy o samorządzie gminnym można „odmrozić”? Profesor był bardzo zadowolony z jej efektów. Wygłoszone wówczas referaty, wystąpienie prof. Jerzego Regulskiego i dyskusja wywarły znaczący wpływ na postrzeganie przez środowiska naukowe oraz m.in. regionalne izby obrachunkowe dominującego znaczenia Konstytucji RP i samorządowych ustaw ustrojowych na ustalanie zakresu samodzielności samorządu, a nie – jak dotychczas było często – ustalanie kompetencji samorządu tylko na podstawie ustaw szczegółowych. Byliśmy zgodni, że zagrożeniem dla państwa, w tym dla samorządu, jest utrwalanie się złych nawyków w stosowaniu prawa, a Profesor był w tym zakresie szczególnie krytyczny.
Żegnamy Profesora, zamieszczając w materiałach z konferencji, której poświęcamy ten numer, Jego jakże ważne wystąpienie. Publikujemy je w niezmienionej w stosunku do wypowiedzi formie, ponieważ Profesor nie zdążył go autoryzować. Niestety. Jesteśmy głęboko przekonani, że powiedzenie „nie ma ludzi niezastąpionych” nie może się odnosić do św. pamięci Profesora Michała Kuleszy. Ta rana łatwo się nie zabliźni!
Zespół Redakcyjny
„Finansów Komunalnych”