Podstawowym zadaniem każdej jednostki samorządu terytorialnego jest zaspokajanie potrzeb społeczności lokalnej.
W tym kontekście można by analizować zawartość listopadowego numeru „Finansów Komunalnych”, bo większość tekstów
tego właśnie dotyczy: 1) prof. Ryszard Kata poświęcił swój tekst społecznym aspektom inwestycji komunalnych.

Autor zwraca w nim uwagę na to, że efektywność inwestycji komunalnych nie może być analizowana w oderwaniu od potrzeb lokalnych społeczności, że bardziej można ją mierzyć stopniem zadowolenia społecznego, chociaż jednocześnie zastrzega, iż efektywność tych inwestycji nie może być liczona w całkowitym oderwaniu od rachunku ekonomicznego; 2) dr Anna Ostrowska, dokonując oceny funkcjonowania opieki przedszkolnej w JST jako zadania własnego, zwraca uwagę na niedociągnięcia regulacji prawnych i formułuje wnioski de lege ferenda, stwierdzając m.in.: „Idealnym rozwiązaniem byłoby wzmocnienie jakości nadzoru pedagogicznego i lokalowego nad przedszkolami oraz wprowadzenie kwoty standaryzacyjnej wydatków na przedszkolaka do subwencji ogólnej udzielanej gminom z budżetu państwa z mechanizmem rozliczania jej wyłącznie według liczby przedszkolaków (tak jak przy części oświatowej subwencji ogólnej dla szkół, która pokrywa ok.
60% wydatków JST na szkoły i jest rozliczana wyłącznie według liczby uczniów)”; 3) dr Paweł Gliński opisuje znaczenie preferencji podatkowych w podatku od nieruchomości dla budżetów jednostek samorządowych, stwierdzając, że nie ma prostej zależności miedzy preferencjami podatkowymi a rozwojem gospodarczym, jednocześnie zależność tę trzeba stale monitorować; 4) Daniel Kolasa, Tomasz Walach zwracają z kolei uwagę na stosowanie klauzul społecznych w zamówieniach publicznych. Mając na względzie wyniki kontroli regionalnych izb obrachunkowych przeprowadzonej w gminach autorzy wskazują na niedoskonałość regulacji prawnych w tym zakresie - na konkretnym przykładzie pokazują, jakie realne zagrożenia mogą wystąpić podczas praktycznego zastosowania klauzul społecznych w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.
Z tego podejścia wyłamują się dwa materiały, chociaż opisywane w nich kwestie – co do zasady – również służą realizacji potrzeb społeczności lokalnych. Nie sposób bowiem analizować realności wieloletniej prognozy finansowej w oderwaniu od jakości życia, rozwoju jednostki. Zła, nierealistyczna prognoza finansowa może w konsekwencji skutkować kłopotami finansowymi JST i znaczącym obniżeniem poziomu świadczonych przez tę jednostkę usług. O tym właśnie pisze w swojej glosie Mirosław Paczocha, krytykując wyrok WSA w Rzeszowie z 22.07.2014 r., I SA/Rz 516/14;), w którym sąd stwierdził,
że skoro przepis art. 243 ust. 2 ustawy o finansach publicznych nie różnicuje zasad obliczania średniej arytmetycznej,
o której mowa w art. 243 ust. 1 tej ustawy, w zależności od czasu podejmowania uchwał przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie uchwalenia budżetu czy też wieloletniego planu finansowego, nie ma znaczenia,
czy następuje to po sporządzeniu sprawozdania finansowego za ostatni rok budżetowy, czy też przed tą datą. Modyfikowanie sposobu wyliczenia tej średniej – czego chciała RIO w Rzeszowie - nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach, dlatego też takie działanie należy uznać za sprzeczne z prawem, jako oparte na kryteriach pozaustawowych, do odwoływania się do których organ nadzorczy nie był uprawniony. Zdaniem Autora ma to fundamentalne znaczenie, zwłaszcza wtedy, kiedy po sporządzeniu sprawozdania budżetu okazuje się, że gmina nie spełnia progów ostrożnościowych
i nie może się już zadłużać. Podobnie – patrząc na jakość życia - nie można sobie wyobrazić braku należytej ochrony danych analizowanych przez służby finansowo-księgowe JST, a na to zwraca uwagę dr Piotr Sołtyk. W tekście autor przedstawia wybrane kwestie dotyczące organizacji skutecznych procedur tworzących spójny system bezpieczeństwa danych ewidencjonowanych w rachunkowości JST.
Całość listopadowego numeru pisma przedstawia się następująco:

Ryszard Kata Społeczne aspekty w rachunku efektywności inwestycji komunalnych
W opracowaniu autor przedstawia najważniejsze problemy związane z uwzględnieniem aspektów społecznych (kosztów
i korzyści) w rachunku efektywności inwestycji komunalnych. Autor określa także kryteria wyboru projektów inwestycyjnych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz klasyfikuje inwestycje komunalne w kontekście ich efektów społecznych. Ponadto dokonuje charakterystyki kluczowych elementów i metod stosowanych w ocenie efektywności inwestycji realizujących cele społeczne, ustalając, że w ocenie efektywności tego typu należy stosować rachunek ekonomiczny.

Anna Ostrowska Nowy wymiar dotowania opieki przedszkolnej – wnioski z reformy i postulaty de lege ferenda
Jedno z najbardziej samorządowych zadań własnych gmin, jakim dotychczas była opieka przedszkolna, w wyniku tzw. reformy przedszkolnej, wprowadzonej 1.09.2013 r. stało się niejako zadaniem rządowo-samorządowym. Nowe przepisy ustawy o systemie oświaty rzeczywiście znacznie obniżyły opłaty rodziców za przedszkole, lecz niestety jednocześnie nałożyły na gminy nowe obowiązki rozliczeniowe oraz w wielu z nich wywołały istotne niedobory budżetowe. W artykule autorka przeprowadza analizę reformy przedszkolnej, dokonując jej oceny oraz formułując postulaty wobec systemu dotowania opieki przedszkolnej.

Paweł Galiński Znaczenie preferencji podatkowych w podatku od nieruchomości dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego
W artykule autor omawia znaczenie preferencji podatkowych w podatku od nieruchomości dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego w Polsce. Autor charakteryzuje rolę preferencji podatkowych w kontekście prowadzonej w tych jednostkach polityki społeczno-ekonomicznej oraz uwarunkowania determinujące zasadność ich funkcjonowania. Opisuje również metody szacowania tych preferencji oraz niektóre błędy oddziałujące na ten proces. Przedstawia także wielkość poszczególnych kategorii preferencji podatkowych w podatku od nieruchomości w latach 2006–2012. Umożliwia to określenie ich znaczenia i funkcji dla poszczególnych typów samorządów, co przyczynia się również do wskazania głównych celów stosowania preferencji podatkowych w podatku od nieruchomości w tych jednostkach.

Daniel Kolasa, Tomasz Walach Stosowanie klauzul społecznych w zamówieniach publicznych z punktu widzenia praktyki kontrolnej regionalnych izb obrachunkowych
Opracowanie w sposób zwięzły prezentuje wybrane aspekty klauzul społecznych w zamówieniach publicznych. Publikacje poświęcone problematyce klauzul społecznych, co do zasady, skupiają się na propagowaniu przedmiotowej instytucji prawnej w zamówieniach publicznych, kierując uwagę odbiorcy na korzyści wynikające z jej stosowania. Autorzy artykułu, będący pracownikami organu kontroli, podkreślają natomiast realne zagrożenia, jakie mogą wystąpić podczas praktycznego zastosowania klauzul społecznych w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. W opracowaniu ujęto także przykład zamówienia publicznego, zawierającego klauzule społeczne, w praktyce kontrolnej Regionalnej Izby Obrachunkowej w Łodzi.

Piotr Sołtyk System kontroli zarządczej w obszarze zabezpieczenia danych w strukturze rachunkowości
Dane rejestrowane w strukturze rachunkowości z mocy prawa na wszystkich etapach przetwarzania muszą mieć zapewnioną integralność. To sprawa kluczowa dla pełnej realizacji zadań i funkcji stawianych przed współczesną rachunkowością. Ustawodawca obowiązek zorganizowania systemu służącego zabezpieczeniu i ochronie danych zarządzanych w strukturze rachunkowości ustanowił w przepisach ustawy o rachunkowości. Niekontrolowany dostęp do danych i informacji zawartych w księgach rachunkowych może się skończyć negatywnymi skutkami prawnymi przewidzianymi w kodeksie karnym. Należy jednocześnie podkreślić, że brak lub dysfunkcje w dokumencie określającym przyjęte zasady rachunkowości generuje ryzyko niezgodności, które może zostać zidentyfikowane i zakwestionowane przez organy kontroli specjalistycznej. Celem artykułu jest przedstawienie wybranych kwestii dotyczących organizacji skutecznych procedur tworzących spójny system bezpieczeństwa danych ewidencjonowanych w rachunkowości.

Mirosław Paczocha Sposób obliczania relacji, o której mowa w art. 243 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, w świetle regulacji zawartej w art. 243 ust. 2 tej ustawy (glosa do wyroku WSA w Rzeszowie z 22.07.2014 r., I SA/Rz 516/14)
Wyrok WSA w Rzeszowie z 22.07.2014 r. (I SA/Rz 516/14)
1. Przepis art. 243 ust. 2 ustawy o finansach publicznych nie różnicuje zasad obliczania średniej arytmetycznej, o której mowa w art. 243 ust. 1 tej ustawy, w zależności od czasu podejmowania uchwał przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie uchwalenia budżetu czy też wieloletniego planu finansowego. Nie ma więc znaczenia, czy następuje to po sporządzeniu sprawozdania finansowego za ostatni rok budżetowy, czy też przed tą datą. Modyfikowanie sposobu wyliczenia tej średniej nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach, dlatego też takie działanie należy uznać za sprzeczne z prawem, jako oparte na kryteriach pozaustawowych, do odwoływania się do których organ nadzorczy nie był uprawniony.
2. Wykładnia gramatyczna przepisu art. 243 ust. 2 ustawy o finansach publicznych ma zasadnicze znaczenie w procesie jego wykładni, której efektów nie można dowolnie pominąć. Powołanie się na bardziej realistyczne, w ocenie organu nadzorczego, wskaźniki wyliczenia współczynnika arytmetycznego z art. 243 ust. 1 ustawy nie daje ku temu wystarczających powodów, gdyż nie jest to nadrzędny cel ustawodawcy, przyświecający mu w tej kwestii.