Kwietniowy numer „Finansów Komunalnych” jest wielowątkowy. Obok tekstów stricte finansowych, wśród których na szczególną uwagę zasługuje analiza dra Marcina Wiśniewskiego „Dług samorządowy i jego limity w świetle wieloletnich prognoz finansowych jednostek samorządu terytorialnego w Polsce”, znalazły się bowiem m.in. artykuł dotyczący możliwości wykorzystania przez jednostki samorządu terytorialnego procesu zarzadzania ryzykiem wg standardu COSO II, będący wynikiem badania własnego tekst opisujący relację pomiędzy poziomem gospodarczym gmin a zakresem prowadzonej polityki przestrzennej oraz artykuł dotyczący rozwiązań prawnych regulujących naprawę finansów pojedynczej jednostki samorządu terytorialnego w Norwegii, USA, RPA i na Węgrzech, wśród których autor szuka wzorców możliwych do wykorzystania w warunkach Polski.

Zapraszamy do lektury. Oto szczegóły:

Dział: ARTYKUŁY
dr Agnieszka Wojtasiak-Terech Zarządzanie ryzykiem w jednostce samorządu terytorialnego (możliwość zastosowania międzynarodowego standardu zarządzania ryzykiem COSO II)
Celem artykułu jest przedstawienie możliwości wykorzystania przez jednostki samorządu terytorialnego struktury zintegrowanego procesu zarządzania ryzykiem, zaproponowanej w standardzie The Committee of Sponsoring Organizations of the TradewayCommissions II. Autorka wskazuje m.in. na podstawowe charakterystyki zintegrowanego zarządzania ryzykiem oraz założenia dotyczące procesu zarządzania ryzykiem. Analizie poddaje trzy wymiary struktury ramowej zarządzania ryzykiem: cele jednostki, elementy zarządzania ryzykiem oraz jednostki organizacyjne. Strukturę tę przedstawia jako wzorcowe rozwiązanie możliwe do zastosowania przez jednostki samorządu terytorialnego. Szczególną uwagę autorka zwraca na określanie celów przez jednostkę, ze względu na to, że proces zarządzania ryzykiem jest projektowany w odniesieniu do ich realizacji. Na koniec zauważa jednak, że pomimo wielu zalet modelu COSO II jego zastosowanie na gruncie sektora finansów publicznych w Polsce, a w szczególności w JST, powinno być dostosowane do specyfiki tego sektora oraz uwzględniać jego społeczny i polityczny wymiar. Rozwiązanie to należy więc nie tyle kopiować, co adaptować, uwzględniając krajowy i zagraniczny dorobek w zakresie zarządzania publicznego.

Dział: BUDŻET
dr Marcin Wiśniewski Dług samorządowy i jego limity w świetle wieloletnich prognoz finansowych jednostek samorządu terytorialnego w Polsce
Obowiązkowe w Polsce od 2010 r. wieloletnie prognozy finansowe jednostek samorządu terytorialnego zawierają m.in. projekcje zadłużenia jednostki oraz wskazanie zdolności do wypełniania przez nią w przyszłości prawnych limitów długu. Plany te są zatem doskonałym źródłem danych do przeprowadzenia badania, w jaki sposób samorządy projektują swoje zadłużenie, w tym jakie jest obciążenie jednostek długiem i jego obsługą, a także w jakim stopniu limity zadłużenia – mające od 2014 r. indywidualny charakter – będą ograniczać potencjał zadłużeniowy samorządów. Takie badanie autor przeprowadził dla niemal wszystkich jednostek dzięki zbiorczym zestawieniom wieloletnich prognoz finansowych, gromadzonym przez regionalne izby obrachunkowe i opublikowanym po raz pierwszy w 2013 r. przez Ministerstwo Finansów.

Dział: PODATKI I OPŁATY LOKALNE
dr Tomasz Wołowiec Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości budowli infrastruktury portowej i zajętych pod nie gruntów”
Stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnione od podatku od nieruchomości są budowle infrastruktury portowej, budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich oraz zajęte pod nie grunty. Ze zwolnienia nie mogą zatem korzystać budynki, a zakres stosowania przedmiotowego zwolnienia wyznaczają dwa pojęcia: „budowle infrastruktury portowej” oraz „budowle zapewniające dostęp do portów i przystani morskich”. Zastosowanie zwolnienia dla gruntów jest konsekwencją – jak zauważa autor – stwierdzenia, że mamy do czynienia z występowaniem jednej lub obu ze wskazanych wyżej kategorii.

Dział: MIENIE I ZAMÓWIENIA PUBLICZNE
dr Maciej J. Nowak Relacja pomiędzy poziomem gospodarczym gmin a zakresem prowadzonej polityki przestrzennej
Celem artykułu jest zweryfikowanie polityki przestrzennej w zakresie uchwalania planu miejscowego w gminach (niebędących miastami na prawach powiatu) uzyskujących najwyższe i najniższe dochody własne w województwie zachodniopomorskim. Polega to zarówno na określeniu liczby uchwalanych planów, ich przeznaczenia, jak i stwierdzeniu pewnych prawidłowości
w tym zakresie. Ponadto autor weryfikuje politykę przestrzenną pod tym kątem w gminach o największej liczbie prywatnych podmiotów gospodarczych w województwie zachodniopomorskim.

Maciej Gazda Upływ terminu związania ofertą a środki ochrony prawnej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego
Przepisy ustawy z 29.01.2004 r. – Prawo zamówień publicznych regulujące zasady korzystania ze środków ochrony prawnej stwarzają wiele problemów interpretacyjnych zarówno wykonawcom, zamawiającym, jak i Krajowej Izbie Odwoławczej.
W artykule autor przedstawia między innymi sposoby postępowania Krajowej Izby Odwoławczej w razie złożenia odwołania przez wykonawcę niebędącego związanym ofertą.

Dział: NADZÓR I KONTROLA
dr Piotr Sołtyk Usługodawca zewnętrzny audytu wewnętrznego w jednostkach samorządu terytorialnego
Regulacje prawne, wychodząc naprzeciw deficytu audytorów wewnętrznych w jednostkach samorządu terytorialnego, stwarzają możliwość realizacji audytu przez usługodawcę. Jednak taka forma audytu może być prowadzona tylko w jednostkach samorządu terytorialnego o niewielkim potencjale finansowym przedstawionym w budżecie. W opracowaniu autor przedstawia wybrane zagadnienia związane z działaniem audytu wewnętrznego realizowanego przez usługodawcę zewnętrznego.

Dział: ORZECZNICTWO
Mirosław Paczocha (glosa do wyroku WSA w Lublinie z of 28.12.2012; I SA/Lu 932/12) Funkcja deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi a zakres danych ujmowanych we wzorze deklaracji
Tezy komentowanego wyroku:
Podstawową funkcją deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest umożliwienie ustalenia wysokości opłaty w drodze samoobliczenia przez właściciela nieruchomości.
Prawidłowe ustalenie wzoru deklaracji wymaga co najmniej równoczesnego podjęcia uchwały o wyborze metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wskazanie na tę wybraną metodę powinno znaleźć się we wzorze deklaracji.

Dział: VARIA
dr Wojciech Gonet Naprawa finansów samorządu terytorialnego w wybranych krajach
Rozwiązania prawne regulujące naprawę finansów pojedynczej jednostki samorządu terytorialnego występują m.in.
w Norwegii, USA, RPA i na Węgrzech. Celem artykułu jest analiza rozwiązań prawnych w tym zakresie, obowiązujących
w wymienionych krajach, na tle polskich rozwiązań oraz możliwości ich wykorzystania de lege ferenda do polskich regulacji.
Autor zastrzega jednak, że: „Obowiązujących w innych państwach rozwiązań określonych instytucji prawnych nie należy bezkrytycznie wprowadzać do polskiego systemu prawnego. Regulacje instytucji prawnych, dobrze funkcjonujące
w jakimś państwie, niekoniecznie muszą się sprawdzać w Polsce. Warto się jednak zastanowić nad zdjęciem ciężaru realizacji programu naprawczego pojedynczej JST z budżetu państwa i przeniesieniem tego ciężaru na wierzycieli JST
oraz samą jednostkę.