Zadłużenie jest nie tylko przyczyną, lecz także skutkiem określonej sytuacji ekonomiczno-finansowej samorządu terytorialnego. Analiza zależności w tym zakresie pozwala na rozpoznanie czynników determinujących konieczność sięgania po zwrotne źródła finansowania zadań publicznych przez władze samorządowe, a jednocześnie na rozpoznanie przyczyn i mechanizmów nadmiernego zadłużenia JST.

Pisza o tym prof. Adam Czudec oraz dr Ryszard Kata, którzy podejmują próbę określenia powiązań między zadłużeniem jednostek samorządu terytorialnego a stanem ich dochodów i zdolnością do wykonywania zadań o charakterze inwestycyjnym. Autorzy odpowiadają na pytanie o przyczyny przesądzające o wysokim
i ciągle rosnącym zadłużeniu niektórych samorządów, wyjaśniając przy tym istotę powiązań między zadłużeniem a innymi wskaźnikami charakteryzującymi sytuację finansową samorządów. Celem prowadzonych przez nich analiz jest także ocena ryzyka finansowego jednostek samorządowych poprzez powiązanie ich zadłużenia z samodzielnością finansową.
Zarządzanie gotówką jest elementem zarządzania finansami w organizacjach gospodarczych. Dotyczy to również jednostek samorządu terytorialnego (JST). W swoich działaniach powinny one zatem dążyć do wprowadzania różnorodnych instrumentów, które poprawiałyby efektywność działania całego systemu obiegu i zagospodarowywania gotówki.
Chodzi tu m.in. o funkcjonowanie rachunków bankowych i możliwości uzyskiwania określonych korzyści finansowych z tytułu gromadzonych tam środków pieniężnych. Banki oferują bowiem liczne usługi, w ramach bankowej obsługi budżetu JST, których implementacja może przynieść wymierne korzyści. Do takich usług należy cash pooling, o którym pisze dr Paweł Galiński omawiając jego istotę, rodzaje oraz korzyści z praktycznego zastosowania. Autor przedstawia również uwarunkowania funkcjonowania cash poolingu w Polsce jako usługi związanej z bankową obsługą budżetów tych jednostek. W rezultacie wskazuje na prawne, finansowe i organizacyjne ograniczenia w jego funkcjonowaniu, gdzie chodzi głównie
o możliwości krótkoterminowego zadłużania się i lokowania gotówki przez samorządy w Polsce.