Idealny model gospodarki finansowej jednostek władzy terytorialnej – w tym jednostek samorządu terytorialnego – zakłada, że w dłuższym okresie w budżecie operacyjnym jest generowana nadwyżka pozwalająca na częściowe finansowanie inwestycji ze środków własnych oraz spłatę zadłużenia, natomiast potrzeby inwestycyjne wykraczające poza możliwości finansowania są zaspokajane za pomocą środków pożyczkowych – przy czym są zachowane określone zasady ostrożnościowe dotyczące zaciągania długu.

W istocie regulacje prawnofinansowe najważniejszych krajów OECD opierają się na powyższych założeniach – pisze M. Bitner w artykule „Postępowanie naprawcze w jednostkach samorządu terytorialnego – uwagi na tle rozwiązań w wybranych krajach OECD”. Autor po dokonaniu analizy rozwiązań funkcjonujących w wybranych krajach OECD, formułuje wnioski i postulaty dotyczące systemu polskiego i stwierdza, że Polska należy do krajów, w których model dyscypliny rynkowej nie funkcjonuje, względnie funkcjonuje bardzo słabo. Ma na to wpływ także regulacja programu naprawczego jako elementu procesu ubiegania się o pożyczkę z budżetu państwa. Należy zwrócić uwagę, że do tej pory wszystkie JST ubiegające się o pożyczkę na realizację programu naprawczego pożyczkę tę otrzymały. Pozwala to stwierdzić, że pożyczki z budżetu państwa służą de facto jako instrument bailing-out.

W procesie zarządzania finansami jednostki samorządu terytorialnego (JST) mają możliwość lokowania swoich środków finansowych. Działalność ta jest zdeterminowana jednak przez wiele czynników, głównie o charakterze prawnym
i ekonomicznym. Dr Paweł Galiński w tekście „Działalność lokacyjna jednostek samorządu terytorialnego w Polsce” charakteryzuje istotę tej działalności, jej instrumenty oraz czynniki na nią oddziałujące. Omawia ponadto zakres działalności, obejmując analizą okres od połowy lat 90. XX w. do pierwszej połowy 2012 r., w którym wystąpiły istotne zmiany w prowadzonej przez jednostki samorządu terytorialnego działalności lokacyjnej. Autor wskazuje również
na perspektywy rozwoju głównych instrumentów, tj. depozytów, do 2015 r.