Europa się decentralizuje
Dr Ewa Markowska-Bzducha w tekście „Decentralizacja zadań i finansów sektora publicznego w krajach Unii Europejskiej w latach 2000-2010” dokonuje analizy decentralizacji zadań i finansów sektora publicznego w 27 krajach UE. Prowadzi ją to do kilku wniosków.

„W badanej grupie krajów nastąpiła kolejna fala procesów decentralizacji zadań, a w konsekwencji wydatków publicznych. W wielu z nich zmiany te wiązały się z regionalizacją, która w zależności od kraju przyjmowała różne formy. W państwach członkowskich posiadających już regiony nastąpiło wzmocnienie ich kompetencji oraz zasobów. (...) W konsekwencji powyższych zmian w większości krajów Unii Europejskiej w latach 2000-2010 nastąpiło wzmocnienie pozycji finansowej sektora samorządowego poprzez zwiększenie jego udziału w łącznych wydatkach sektora publicznego. Dotyczyło to szczególnie nowych krajów członkowskich (z wyjątkiem Malty), ale także krajów UE-15 (Danii, Hiszpanii, Szwecji, Francji, Finlandii), w których przeprowadzano reformy samorządowe. Rozszerzeniu zakresu decentralizacji finansów sektora publicznego w większości krajów towarzyszyło zwiększenie udziału dochodów transferowanych w strukturze dochodów samorządowych. Finansowanie transferami przekazywanych na niższe szczeble zadań oraz spowodowane kryzysem gospodarczym ograniczenie wpływów z podatków i majątku, przyczyniły się do obniżenia jakości decentralizacji finansów sektora publicznego w krajach Unii Europejskiej w analizowanym okresie. (...)”

Budżet partycypacyjny - rekomendacje dla Polski
„Uwarunkowania prawne budżetu partycypacyjnego w Polsce” to tematyka, którą zajął się z kolei dr Dawid Sześciło. Budżet partycypacyjny definiowany jako „mechanizm (albo proces), poprzez który obywatele decydują bądź biorą udział w decydowaniu o przeznaczeniu całości lub części środków publicznych” stanowi niewątpliwie formę włączania obywateli w jeden z kluczowych procesów polityki publicznej, jakim jest procedura budżetowa. Autor omawia to zagadnienie głównie z perspektywy prawnej, tj. obecnych i postulowanych ram prawnych dla stosowania budżetu partycypacyjnego. Na zakończenie formułuje też zestaw rekomendacji dotyczących uwarunkowań prawnych budżetu partycypacyjnego w Polsce. Zdobywający coraz większa popularność w krajach rozwiniętych budżet partycypacyjny w Polsce znajduje się dopiero na wstępnym etapie rozwoju. Czy zasadne byłoby zatem przyjęcie ustawowej regulacji procedury budżetu partycypacyjnego? Zadając sobie to pytanie, Autor odpowiada: „Wydaje się, że pod pewnymi warunkami byłoby to celowe. Wprowadzenie procedury budżetu partycypacyjnego do przepisów ustawy o samorządzie gminnym mogłoby stanowić wyraźną zachętę dla korzystania z tego rozwiązania. Łagodziłoby też ewentualne obawy gmin, dotyczące legalności działań, które nie są szczegółowo uregulowane ustawowo. Dałoby też lokalnym grupom obywatelskim istotny argument w działaniach na rzecz wdrożenia budżetów partycypacyjnych. Z punktu widzenia mieszkańców gmin regulacja ustawowa pełniłaby też funkcję gwarancyjną – mogłaby skuteczniej zapewniać przejrzystość i rzetelność całej procedury. To szczególnie istotny argument, ponieważ brak takich gwarancji może w skrajnych przypadkach prowadzić do kompromitacji idei budżetu partycypacyjnego.”