We wrześniowym numerze czasopisma można znaleźć niemal wszystko: od tekstu prof. Andrzeja Skoczylasa i dr hab. Mariusza Swory, dotyczącego wspierania odbiorców wrażliwych energii elektrycznej, przez artykuł dr Anny Fogel, będący oceną skuteczności strategicznej oceny oddziaływania na środowisko gminnych aktów planowania przestrzennego, oraz artykuł dr. Jana Chmielewskiego, opisujący obiektowe formy ochrony przyrody w gminach, po materiał Magdaleny Zmełty opisujący Zadania samorządu terytorialnego z zakresu wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej.

Obok tych materiałów są też inne, równie interesujące teksty, w których m.in. dr Henryk Palarz krytykuje obecne przepisy dotyczące nielegalnego poboru wody i nielegalnego odprowadzania ścieków, a prof. Krystian Marek Ziemski i Maciej Kiełbus analizują instytucję sprzeciwu od uchwały zgromadzenia związku gmin albo związku powiatów. Oto szczegóły:

Andrzej Skoczylas, Mariusz Swora Wsparcie dla odbiorcy wrażliwego w świetle przepisów ustawy – Prawo energetyczne
Artykuł dotyczy dodatku energetycznego, którego przyznawanie jest zadaniem jednostek samorządu terytorialnego. Autorzy analizują najpierw kwestie dotyczące umiejscowienia ochrony odbiorcy wrażliwego w przepisach unijnych dyrektyw, by potem przejść do szczegółowych rozważań dotyczących proceduralnych i materialnoprawnych aspektów stosowania krajowych przepisów regulujących przyznawanie dodatków energetycznych odbiorcom wrażliwym energii elektrycznej. Autorzy dochodzą do wniosku, że dodatek energetyczny jako świadczenie z zakresu pomocy społecznej jest powiązany z dodatkiem mieszkaniowym. W artykule zostały szczegółowo przedstawione prawne skutki takiego powiązania.

Anna Fogel Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko gminnych aktów planowania przestrzennego
W artykule autorka dokonuje analizy i oceny skuteczności strategicznej oceny oddziaływania na środowisko gminnych aktów planowania przestrzennego. Obejmuje to problematykę prognozy oddziaływania na środowisko, jak również procedurę współdziałania właściwych organów oraz udział społeczeństwa. Jak wskazuje autorka, przesłanką uznania, że strategiczna ocena oddziaływania na środowisko została przeprowadzona prawidłowo, jest nie tylko samo spełnienie formalnych wymogów, a więc przeprowadzenie przewidzianych ustawowo czynności, lecz również zapewnienie wymaganej zawartości, stopnia szczegółowości informacji i adekwatności prognozy oddziaływania na środowisko do ocenianego dokumentu. Niezgodność z prawem w tym zakresie może prowadzić do stwierdzenia nieważności studium uwarunkowań lub miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Jan Chmielewski Obiektowe formy ochrony przyrody w gminach – aspekty prawne
Pomniki przyrody, stanowiska dokumentacyjne, użytki ekologiczne oraz zespoły przyrodniczo-krajobrazowe to tzw. obiektowe (indywidualne) prawne formy ochrony przyrody, odznaczające się kilkoma charakterystycznymi cechami.
Po pierwsze, zdecydowanie dominują wśród innych form ochrony przyrody (jest ich najwięcej). Po drugie – w sensie terytorialnym – obejmują najmniejsze obszary. Po trzecie, ich tworzenie oraz znoszenie zarezerwowane zostało wyłącznie dla rad gmin. Z tym zaś zagadnieniem wiąże się kolejny istotny aspekt, mianowicie wpływają one znacząco na proces planowania przestrzennego w gminach oraz determinują sytuację prawną ich mieszkańców.

Henryk Palarz Nielegalny pobór wody i nielegalne odprowadzanie ścieków – postulaty de lege ferenda
Przepisy dotyczące nielegalnego poboru wody i nielegalnego odprowadzania ścieków nie są dostosowane do zmieniających
się realiów. Autor poddaje gruntownej krytyce istniejące rozwiązania i proponuje usprawnienie procedury kontroli przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, wprowadzenie penalizacji nowych czynów, umożliwienie naliczania opłat odszkodowawczych z taryfy oraz skrócenie i uproszczenie procedury wstrzymania dostaw. Oznacza to potrzebę pilnej zmiany przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Małgorzata Góreczna, Grzegorz Góreczny Umorzenie należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej
Artykuł przedstawia prawne aspekty wyłączania gruntów z produkcji rolnej ze szczególnym uwzględnieniem obowiązku ponoszenia przez wnioskodawców należności i opłat rocznych, ich charakteru oraz możliwości domagania się udzielania
ulg w ich spłacie. Autorzy wskazują w szczególności, że mająca pierwszeństwo w stosowaniu – w porównaniu do ustawy
o finansach publicznych – ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych w sposób znacznie bardziej restrykcyjny ustanawia przesłanki ich umorzenia, zawęża krąg podmiotów, które mogą się starać o udzielenie tej ulgi, a także pozbawia wnioskodawców prawa domagania się udzielenia innego rodzaju ulgi w spłacie należności i opłat rocznych w postaci np. odroczenia terminu ich spłaty bądź rozłożenia ich na raty.

Krystian Marek Ziemski, Maciej Kiełbus Sprzeciw od uchwały zgromadzenia związku gmin albo związku powiatów
Artykuł dotyczy analizy instytucji sprzeciwu od uchwały zgromadzenia związku gmin albo związku powiatów. Autorzy przedstawiają w nim w szczególności zakres przedmiotowy i podmiotowy sprzeciwu oraz tryb postępowania w wyniku jego wniesienia. Ich celem jest szczegółowa analiza tak zakreślonej problematyki, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii interpretowanych w sposób rozbieżny w dotychczasowym piśmiennictwie.

Magdalena Zmełty Zadania samorządu terytorialnego z zakresu wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej
Autorka w artykule omawia nałożone na jednostki samorządu terytorialnego zadania własne i zlecone związane z realizacją ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z 9.06.2011 r., mające na celu wsparcie rodzin przeżywających trudności w wypełnianiu swoich funkcji opiekuńczo-wychowawczych. Zwracając uwagę na trudności pojawiające się w wykonywaniu zadań, dotyczące finansowania instytucji bądź kwalifikacji osób, którym powierzono ich realizację, autorka dochodzi do wniosku, że zmiana polityki prorodzinnej i wprowadzenie nowego systemu pomocy rodzinie, dzięki zaangażowaniu ze strony jednostek samorządu terytorialnego, daje szansę na poprawę losu rodzin zmagających się z poważnymi problemami rodzinnymi, zaś odpowiednio rozwinięte i wyposażone placówki wpierające pozwalają na udzielenie odpowiedniej w stosunku do potrzeb pomocy.

Jacek Kaczor Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 12 czerwca 2013 r. (II SA/Ol 337/13)
Autor krytykuje w niej wyrok, w który sąd stwierdził, że „Ustawodawca rozróżnia wymagania określone w stosunku do osób ubiegających się o prawo jazdy po raz pierwszy od osób, które takie uprawnienie już mają. Skoro z art. 104 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami a contrario wynika, że wymogi określone dla osób po raz pierwszy ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami nie mają zastosowania do osób, którym uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte w związku z orzeczeniem zakazu ich prowadzenia przez sąd karny, to tym bardziej nie mają zastosowania do tych osób w zakresie uprawnień, które nie zostały im cofnięte”.