Numer 4/2016 kwartalnika „Krajowa Rada Sądownictwa” rozpoczyna relacja Katarzyny Żaczkiewicz-Zborskiej z Nadzwyczajnego Kongresu Sędziów Polskich, który odbył się w Warszawie 3.09.2016 r. Odwaga, niezawisłość i niezależność, państwo prawa, trójpodział władzy, Konstytucja – to słowa najczęściej wypowiadane podczas tego zjazdu, w którym wzięło udział około tysiąc sędziów z całej Polski i apelowało do reszty kolegów: nie bójcie się, wyjdźcie z cienia. „Z wielkim niepokojem, będąc już blisko przejścia do innej rzeczywistości, patrzę na to, co się w Polsce dzieje, i apeluję do wszystkich ludzi dobrej woli o zachowanie trójpodziału władzy, tak jak musi być utrzymana praworządność w naszym państwie” – mówił podczas Kongresu były prezes Sądu Najwyższego prof. Adam Strzembosz.

Kolejny aktualny temat godny uwagi został poruszony w artykule Ryszarda Balickiego „Bezpośrednie stosowanie konstytucji”. Zasada bezpośredniego stosowania konstytucji, zwłaszcza w odniesieniu do sądowego jej stosowania, wzbudzała i wzbudza nadal duże zainteresowania zarówno doktryny prawa konstytucyjnego, jak i praktyków. Pomimo ujęcia zasady w Konstytucji RP z 1997 r. w praktyce orzeczniczej polskich sądów oraz w literaturze przedmiotu ukształtował się pogląd o monopolu Trybunału Konstytucyjnego w zakresie stosowania bezpośredniego konstytucji. Autor zauważa, że postępujący paraliż działalności orzeczniczej Trybunału powinien jednak skłaniać do reinterpretacji analizowanej zasady.
Ciekawą lekturą jest artykuł Mikołaja Pietrzaka, a także tekst Bartłomieja Latosa, które dotyczą niezależności sądów i niezawisłości sędziowskiej jako gwarancji podstawowych praw i wolności ujętych z perspektywy adwokata i radcy prawnego.
Ważnym głosem w dyskusji na temat niezawisłości sędziowskiej jest artykuł Anety Łazarskiej zatytułowany „Czy pensum sędziowskie narusza niezawisłość sędziowską?” Celem Autorki była odpowiedź na pytanie o dopuszczalność ustalenia tzw. pensum sędziowskiego, gdyż od wielu lat w sądach były praktykowane zarządzenia nadzorcze ustalające pensum spraw do wyznaczenia na termin, mimo iż nie miały one podstaw normatywnych. Aneta Łazarska zauważa, że problem nacisku na sędziów w celu załatwienia spraw w określonym czasie to nie tylko zagadnienie dotyczące organizacji pracy sędziego. Z istoty niezawisłości funkcjonalnej wynika niezależność sędziego w sprawowaniu urzędu. Jako aksjomat należy – według autorki – uznać zasadę, że sędzia – zajmując się sprawą – nie podlega niczyim wskazówkom czy instrukcjom, w tym także zarządzeniom prezesów określającym tzw. pensum sędziowskie.

Lekturze polecamy także teksty:
– Jawność jako zasada demokratycznego państwa prawa – Szymon Osowski, Bartosz Wilk,
– Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów w Polsce do 2001 r. – rys historyczny – Wiesław Kozielewicz,
– Pierwsze lata działalności odrodzonego sądownictwa w siedleckim okręgu sądowym. Organizacja i kadra – część I – Witold Okniński, Danuta Sowińska,
– „Sądownictwo wykonywało najbrutalniejsze zadania rządzących” – rozmowa z prof. Adamem Strzemboszem – Alicja Seliga.