W 10/2016 numerze polecamy lekturę uchwały składu siedmiu sędziów SN z 28.01.2016 r. (I KZP 15/15) z glosą Tadeusza Bojarskiego. Sąd Najwyższy rozpatrywał problem z zakresu stosowania art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, czy czyny określone w tym przepisie popełnione za granicą powodują odpowiedzialność zgodnie z zasadą sformułowaną w art. 113 k.k.

Zdaniem autora glosy SN prawidłowo udzielił pozytywnej odpowiedzi w tej spornej sprawie. Dla odpowiedzialności za te zachowania nie ma bowiem znaczenia zawarte w art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii określenie konkretyzujące naruszenia przepisów tej ustawy poprzez ich wymienienie, co według niektórych opinii czyni różnicę w stosunku do poprzedniego stanu prawnego („wbrew przepisom ustawy”). Autor wskazuje, że podstawą odpowiedzialności karnej za zachowania z art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii są normy konwencyjne, które Polska przyjęła.

Warta uwagi jest glosa Mikołaja Małeckiego do postanowienia SN z 5.03.2015 r. (III KK 274/14). W komentowanym postanowieniu po raz pierwszy w orzecznictwie SN została sformułowana krytyka koncepcji pozaustawowego kontratypu sztuki. Sąd Najwyższy trafnie zakwestionował formułowane w literaturze kryteria kontratypu sztuki, zarzucając im niejasność i nieokreśloność. W glosie stwierdzono, iż komentowane stanowisko SN może zostać wzmocnione dodatkowymi twierdzeniami, odwołującymi się do wartości konstytucyjnych, przepisów kodeksu karnego oraz regulacji kodeksu postępowania karnego.

Ciekawym tekstem jest także glosa Krzysztofa Radzikowskiego do wyroku NSA z 23.06.2015 r. (I FSK 809/14), który dotyczy znaczenia faktury dla powstania podatku naliczonego i realizacji prawa do jego odliczenia. Faktura stanowi materialnoprawny element konstrukcji podatku od towarów i usług (VAT) i wyklucza dowodzenie podatku naliczonego innymi dowodami, gdy podatnik nie dysponuje fakturą, niezależnie od przyczyn tego braku. Niemniej, nie tworzy podatku naliczonego dopóty, dopóki nie dokumentuje rzetelnie operacji gospodarczej rodzącej obowiązek podatkowy i podatek należny u wystawcy (sprzedawcy). Autor glosy zauważa, że nabywca musi dysponować fakturą na moment dokonania odliczenia, tj. w okresie, za który dokonuje odliczenia, aż do złożenia deklaracji, w której wyraża wolę tego odliczenia. Jeżeli ją później utraci, może dowodzić przesłanek odliczenia na ogólnych zasadach postępowania dowodowego, nawet jeżeli nie dysponuje przewidzianym przez przepisy prawa materialnego „odpowiednikiem” faktury, tj. wystawionym przez sprzedawcę duplikatem, niemniej trzeba wykazać nie tylko operację gospodarczą udokumentowaną zaginioną fakturą, ale także fakt jej posiadania (i treść) na moment dokonania odliczenia.

W numerze ponadto ciekawe orzeczenia wraz z glosami:

– wyrok SN z 13.02.2014 r. (I UK 309/13) z glosą Magdaleny Klimas o pojęciu błędu organu rentowego lub odwoławczego;
– wyrok SN z 18.03.2015 r. (I PK 191/14) z glosą Michała Szypniewskiego, w której poruszono kwestię rodzajów roszczeń przysługujących pracownikowi z tytułu nieudzielania przez pracodawcę przewidzianych prawem okresów odpoczynku;
– postanowienie WSA w Szczecinie z 24.11.2015 r. (II SAB/Sz 135/15) z glosą Dariusza P. Kały i Karoliny Sowy dotyczącą uchwały rady gminy w sprawie ustalenia ekwiwalentu za udział członków Ochotniczej Straży Pożarnej w akcjach ratunkowych i szkoleniach;
– postanowienie NSA z 20.11.2015 r. (I OSK 3024/15) z glosą Jana Olszanowskiego, która dotyczy problematyki dopuszczalności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd pomimo niezastosowania się przez organ administracji publicznej do płynącego z art. 9 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami obowiązku wstrzymania wykonania orzeczenia będącego przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej;
– wyrok SN z 24.07.2014 r. (II CSK 627/13) z glosą Mariusza Tomasza Kłody na temat odpowiedzialności odszkodowawczej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i wytoczenia powództwa na podstawie art. 295 § 1 k.s.h.;
– postanowienie SN z 14.01.2015 r. (II CSK 85/14) z glosami Zbigniewa Kuniewicza i Andrzeja Szlęzaka, których przedmiotem analizy jest zagadnienie formy umowy spółki jawnej w przypadku, gdy wkładem wspólnika do spółki jest prawo własności nieruchomości;
– uchwała SN z 3.12.2015 r. (III CZP 85/15) z glosą Marka Paliwody, w której analizuje normatywne skutki wydziedziczenia w polskim prawie spadkowym;
– wyrok SA w Katowicach z 10.04.2014 r. (V ACa 872/13) z glosą Jana Ciechorskiego dotyczącą zastosowania przymusu wobec pacjenta objętego obserwacją sądowo-psychiatryczną;
– uchwała składu siedmiu sędziów SN z 28.01.2016 r. (I KZP 15/15) z glosą Jacka Dudy, w której jest rozpatrywany problem z zakresu stosowania art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.