W niniejszym numerze Redakcja poleca lekturę glosy Mirosława Nesterowicza do wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 18.01.2016 r. (VI ACa 1405/14), przyznającego zadośćuczynienie pieniężne na rzecz rodziców dziecka, które na skutek winy lekarzy przy porodzie urodziło się ciężko upośledzone. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął naruszenie więzi rodzinnej – prawa do niezakłóconego życia w pełnej rodzinie jako dobra osobistego (art. 23–24, 448 k.c.).

Autor wskazuje też na prawo porównawcze, zwłaszcza dwa wyroki sądów portugalskich. Jednocześnie akceptuje propozycję zgłoszoną w doktrynie dodania art. 445 § 4 k.c. w brzmieniu: „Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny poszkodowanego na skutek uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną przez nich krzywdę”. Odpowiada to art. 3011 Principles of European Tort Law.

Warta uwagi jest także glosa Julii Nowak do uchwały składu siedmiu sędziów SN z 25.02.2016 r. (I KZP 20/15), dotycząca pojęcia „osoba pozostająca we wspólnym pożyciu”, które zostało zawarte w treści art. 115 § 11 k.k. Definicja legalna osoby najbliższej od dawna stwarza trudności interpretacyjne, najwięcej wątpliwości budzi rozumienie m.in. kwestii płci osób pozostających we wspólnym pożyciu. Sąd Najwyższy opowiedział się za rozumieniem wspólnego pożycia przez pryzmat prawa rodzinnego. Wskazał, że charakterystyczną cechą wspólnego pożycia jest istnienie trzech więzi: duchowej, gospodarczej i fizycznej, przy czym owe więzi powinny występować jednocześnie. Jednakże wymaga zaakcentowania, że brak którejkolwiek z nich nie niweczy istoty pożycia, jeżeli brak ten jest obiektywnie usprawiedliwiony. Aspekt płci nie determinuje możliwości pozostawania we wspólnym pożyciu, zatem owo pożycie dotyczy zarówno relacji pomiędzy osobami odmiennej płci, jak i osobami tej samej płci. Stanowisko to nie zyskało jednak uznania pełnego składu, bowiem do tej części uchwały zgłoszono jedno zdanie odrębne.

Ciekawe zagadnienie wyłączenia sędziego z powodu stronniczości omawia Krzysztof P. Sokołowski w glosie do postanowienia NSA z 15.03.2016 r. (I OZ 203/16). Zdaniem Sądu, jeśli sędzia złoży oświadczenie o nieistnieniu przesłanek z art. 19 p.p.s.a., to fakt ten wystarcza, by oddalić wniosek o wyłączenie sędziego jako niebezstronnego i nie trzeba analizować żadnych dowodów na jego stronniczość. Autor zaznacza jednak, że nie można się zgodzić z tym poglądem, ponieważ czyni on wyłączenie sędziego niezwykle trudnym, jeśli nie niemożliwym, i czyni sędziego sędzią w swej własnej sprawie. W glosie przedstawiono pogląd, iż w każdym rozsądnym przypadku wniosku o wyłączenie sędziego należy przebadać wszystkie dowody, a powyższe oświadczenie nie wystarcza. Co więcej, także przebieg postępowania może, wbrew zdaniu NSA, wskazywać na stronniczość sędziego.


W numerze ponadto ciekawe orzeczenia wraz z glosami:
– wyrok SN z 19.05.2015 r. (V KK 53/15) z glosą Szymona Tarapaty, dotyczącą opisu czynu przypisanego w wyroku i ustawowego określenia znamion czynu zabronionego
wyrok SN z 17.03.2016 r. (V KK 34/16) z glosą Bolesława Kurzępy, która porusza problem odpowiedzialności kierującego samochodem za niezastosowanie się do znaku drogowego ustawionego nielegalnie przez zarządzającego na drodze wewnętrznej
– uchwała SN z 2.02.2016 r. (III UZP 16/15) z glosą Renaty Babińskiej-Góreckiej na temat świadczenia rehabilitacyjnego
– postanowienie SN z 9.10.2015 r. (III SW 90/15) z glosą Agaty Hauser o skardze do SN na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej oddalającą odwołanie od uchwały okręgowej komisji wyborczej odmawiającej rejestracji listy kandydatów na posłów
– postanowienie NSA z 28.06.2016 r. (I OSK 1328/16) z glosą Wiesława Czerwińskiego dotyczącą stypendium ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego przyznawanego studentom za wybitne osiągnięcia
– postanowienie NSA z 15.03.2016 r. (I OZ 203/16) z glosą Wojciecha Piątka na temat zagadnienia wyłączenia sędziego
– wyrok NSA z 21.06.2016 r. (II GSK 381/15) z glosą Wojciecha Chróścielewskiego, która porusza problem wyłączenia członka zarządu województwa od rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy
wyrok SN z 2.07.2015 r. (V CSK 657/14) z glosą Zbigniewa Kuniewicza na temat oceny charakteru prawnego postanowienia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, przyznającego wspólnikowi uprawnienie do wskazania kandydata na stanowisko członka zarządu
– wyrok SN z 28.04.2016 r. (V CSK 524/15) z glosą Piotra Piniora o zakresie następstwa prawnego przy podziale przez wydzielenie oraz odpowiedzialności solidarnej spółki wydzielającej ze spółkami nabywającymi pasywa i aktywa spółki
wyrok SN z 3.10.2014 r. (V CSK 630/13) z glosą Jerzyego P. Naworskiego, która dotyczy początku biegu terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej nienależytym wykonaniem zobowiązania