Robert Obrębski, Istota zdolności sądowej w postępowaniu cywilnym
W tym numerze szczególnej uwadze polecamy tekst Roberta Obrębskiego „Istota zdolności sądowej w postępowaniu cywilnym”. Autor prezentuje różne poglądy doktryny i orzecznictwa na istotę zdolności sądowej w postępowaniu cywilnym. Wyraźnie podkreśla, że należy odejść od utożsamiania zdolności sądowej z występowaniem jako strona czy też uczestnik postępowania cywilnego.

Konstrukcja postępowania wymaga dopuszczenia do udziału stron niemających zdolności sądowej. Istoty zdolności sądowej nie oddaje także jej utożsamianie z posiadaniem praw, obowiązków oraz ciężarów procesowych albo występowaniem we własnym imieniu jako strona stosunków prawnoprocesowych. Według autora uchwycenie istoty zdolności sądowej wymaga, jak wynika z treści przepisów, które określają jej zakres podmiotowy, spojrzenia poza postępowanie, na wszystkie dziedziny prawa. Podstawowe znaczenie ma prawo materialne, regulujące status podmiotów stosunków cywilnoprawnych. W związku z tym autor dochodzi do wniosku, że zdolność sądową można określić jako przesłankę, która na postępowanie cywilne transponuje podmiotowość prawną jego stron i uczestników.

Bartosz Wołodkiewicz, Czy wdanie się w spór przez kuratora pozwanego nieznanego z miejsca pobytu może ustanowić jurysdykcję krajową?
Kolejny artykuł warty uwagi to glosa Bartosza Wołodkiewicza do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 11.09.2014 r., w sprawie A przeciwko B i innym (C-112/13) pt. „Czy wdanie się w spór przez kuratora pozwanego nieznanego z miejsca pobytu może ustanowić jurysdykcję krajową? Autor krytycznie ocenia pogląd Trybunału, że „wdanie się w spór” skutkuje ustanowieniem jurysdykcji, jeżeli oparte jest na celowym, czy „rozmyślnym” wyborze stron. Brak zarówno w wykładni literalnej, jak i celowościowej argumentów za przyjęciem, że do kognicji sądu, przed którym pozwany wdaje się w spór, należy kontrola tego, czy celem działania pozwanego było ustanowienie jurysdykcji.

Inne artykuły
Ponadto w numerze 1 ukazały się ponadto następujące ciekawe teksty:
– Krzysztof Kubień, Disclosure w prawie angielskim jako narzędzie wyrównania szans stron oraz ustalenia prawdy w postępowaniu cywilnym (część 2);
– Marcin Orecki, Brak środków finansowych na postępowanie przed sądem polubownym a zapis na sąd polubowny;
– Marcin Bik, Termin do opłacenia pisma w razie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika (wybrane zagadnienia na tle orzecznictwa);
– Michał Tomalak, Wysłuchanie w postępowaniu egzekucyjnym jako sposób ochrony praw stron oraz innych uczestników tego postępowania;
– Bartosz Trocha, Czy naruszenie prawa procesowego przez sąd zagraniczny wykonujący wniosek sądu polskiego o pomoc prawną może być podstawą zarzutu w środku zaskarżenia od wyroku?

Recenzje, sprawozdania, uchwały
W numerze 1 zamieszczono także:
– recenzję autorstwa Karola Weitza publikacji: Hans-Jürgen Ahrens, Der Beweis im Zivilprozess, Verlag Dr . Otto Schmidt KG, Köln 2015, stron LXXXIX+1275,
sprawozdania:
– Katarzyny Gajdy-Roszczynialskiej, Sprawozdanie ze Zwyczajnego Walnego Zebrania Towarzystwa Naukowego Procesualistów Cywilnych, Wrocław, 19.09.2015 r.
– Jacka Kudły, Sprawozdanie z międzynarodowej konferencji naukowej „Spory korporacyjne w praktyce arbitrażowej – perspektywa polska i niemiecka (Gesellschaftsrechtliche Streitigkeiten in der Praxis der Schiedsgerichtsbarkeit polnische und deutsche Perspektiven), Warszawa, 21.05.2015 r.
oraz uchwały:
– uchwałę nr 1 Komisji Konkursowej Towarzystwa Naukowego Procesualistów Cywilnych z siedzibą w Krakowie z 30.09.2015 r. w przedmiocie przyznania nagrody za najlepszą pracę magisterską w dyscyplinie postępowania cywilnego w roku akademickim 2014/2015;
– uchwałę Zwyczajnego Walnego Zebrania Towarzystwa Naukowego Procesualistów Cywilnych z siedzibą w Krakowie z 19.09.2015 r. w przedmiocie wyznaczenia ośrodka akademickiego organizującego kolejny Ogólnopolski Zjazd Katedr i Zakładów Postępowania Cywilnego.