Prof. dr hab. L. Garlicki, Niekonstytucyjność: formy, skutki, procedury
Artykuł podejmuje trzy kwestie, istotne w kontekście obecnego kryzysu konstytucyjnego w Polsce. Po pierwsze, omawiana jest rola sądownictwa w sytuacji zakłócenia zdolności Trybunału Konstytucyjnego do działania. Po drugie, rozważane jest, czy i w jakim zakresie dopuszczalna jest kontrola konstytucyjności poprawek konstytucyjnych. Po trzecie, podejmowane jest pytanie, w jakim zakresie element „złej wiary” powinien mieć znaczenie dla ocen konstytucyjności. Pojęcie „niekonstytucyjności” odnosi się do sytuacji, gdy akt normatywny, decyzja indywidualna lub inne działanie pozostaje w sprzeczności z normami konstytucyjnymi, a sprzeczności tej nie można usunąć przy zastosowaniu powszechnie przyjętych metod wykładni. Stosownie do najwyższej pozycji konstytucji w systemie prawa, każdy niekonstytucyjny akt, decyzja czy działanie musi być traktowany jako wadliwy i pozbawiony legitymizmu.

Prof. dr hab. Zbigniew Kmieciak, O pojęciu rządów prawa
Autor przedstawia – na tle problemów polskiej demokracji – istotę koncepcji Rule of Law, jej genezę i drogę ewolucji. W artykule ukazano różnice występujące pomiędzy pojęciami Rule of Law i Rechtsstaat, formułując wniosek o stopniowym krystalizowaniu się uniwersalnej idei Law-State. Autor zwraca uwagę, że tego typu państwa nie tworzy się metodą „dekretacji” (zamieszczenia odpowiedniego przepisu w konstytucji). Trzeba je w mozole i wysiłku budować latami, nie bez oporów i zawirowań. Analizując spór, który powstał wokół Trybunału Konstytucyjnego, autor podkreśla, że jest on pochodną zderzenia się prawa z polityką. Wynik tego sporu uznał za swoisty test dojrzałości polskiej demokracji i jej instytucji. Opowiedział się zarazem za pełnym stosowaniem mechanizmów odpowiedzialności z powodu nadużycia władzy.

Dr Hanna Dębska, Prawo jako pole (ujęcie modelowe)
Podstawowym celem artykułu jest zarysowanie struktury polskiej przestrzeni działania prawników, a precyzyjniej rzecz ujmując, ich rywalizacji o kluczowy w tej przestrzeni zasób – kapitał prawny, będący jednocześnie narzędziem służącym zdobywaniu i utrzymaniu pozycji dominującej, jak i samą stawką, o jaką toczy się gra w tym świecie społecznym. Zasadniczym obszarem rozważań jest teoria pól P. Bourdieu, zastosowana wszelako do warunków półperyferyjnych w rozumieniu teorii systemu światowego I. Wallersteina. W artykule autorka proponuje zatem model ukazujący specyficzną morfologię polskiego pola prawnego w odniesieniu do krajów centrum, charakteryzujący się przekroczeniem dualnego schematu uniwersum prawnego, zaproponowanego przez francuskiego socjologa. W pierwszej części syntetycznie przedstawiono podstawowe założenia teorii pól P. Bourdieu. Następnie omówiono strukturę pola prawnego w krajach światowego rdzenia. W ostatniej części artykułu zasygnalizowano perspektywy badawcze, jakie umożliwia zaprezentowane podejście.

Dr hab. Katarzyna Kaczmarczyk-Kłak, Prawo łaski i amnestia w państwach Azji Centralnej
Artykuł porusza problem prawa łaski i amnestii w państwach Azji Centralnej (Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan). Przyjęte w tym państwach rozwiązania niewątpliwie cechuje oryginalność, jak również szczegółowe określenie materialno-prawnych ram stosowania tych instytucji. Przyjęte w państwach Azji Centralnej ustawowe ramy wykonywania prawa łaski nie pozwalają jednak na sformułowanie tezy, że istnieje „azjatycki model ułaskawienia”, różniący się od „klasycznego”. Prawo łaski, tak w Europie, jak i w Azji Centralnej, postrzegane jest jako nadzwyczajna kompetencja decydenta, różnice dotyczą natomiast kwestii szczegółowych. Niewątpliwie ustawodawstwo państw Azji Centralnej bardzo wąsko określiło prezydenckie prawo łaski, co różni je od rozwiązań znanych większości państw europejskich, nie mniej jednak nie przesądza to jeszcze o ukształtowaniu się odmiennego modelu tej instytucji. Zawężenie bowiem zakresu przedmiotowego, czy też podmiotowego prawa łaski, jak również możliwej treści aktu łaski, w ramach odpowiedzialności represyjnej nie jest bowiem niczym szczególnym. W modelu „klasycznym” znane są przypadki bardzo wąskiego ujęcia i rozumienia prawa łaski, jak również jego szerokich jego ram. Aby mówić o modelu ułaskawienia skala i charakter odmienności muszą przesądzać, że obraz tej instytucji w zasadniczy sposób różni się od modelu uznanego za „klasyczny”, a taka sytuacja nie ma miejsca.

Łukasz Pasternak, Przestępstwo udaremnienia lub utrudnienia przetargu publicznego w systemie zamówień publicznych w Polsce
Opracowanie ma na celu przybliżenie problematyki przestępstwa utrudnienia lub udaremnienia przetargu publicznego w kontekście postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż system zamówień publicznych jest obszarem szczególnie zagrożonym przez różnego rodzaju zachowania o charakterze kryminogennym. Niniejsze opracowanie ma na celu scharakteryzowanie przestępstwa udaremnienia lub utrudnienia przetargu publicznego w ujęciu historycznym jak i współczesnym. Autor wskazuje na podstawowe pojęcia z punktu widzenia prawno karnej odpowiedzialności za przestępstwo utrudniani lub udaremniani przetargu publicznego takie jak chociażby pojęcie "przetargu publicznego". W dalszej kolejności wskazane zostały tryby postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które zostały objęte prawno karną ochroną wynikającą z art. 305 § 1 k.k. Następnie przedstawione zostały znamiona strony podmiotowej jak i przedmiotowej w/w czynu zabronionego

Mgr Inez Knyziak, Legalność zabiegu adaptacyjnego (zagadnienia prawnokarne i cywilnoprawne)
W dobie dynamicznego rozwoju cywilizacyjnego, kiedy wydawać by się mogło, iż wiadome jest już wszystko, coraz chętniej poruszane są tematy, którym (jako oczywistym) na co dzień nie poświęca się w zasadzie uwagi. Do takich właśnie zagadnień należy płeć, stanowiąca przedmiot głośnych dyskusji, prowadzonych w kontekście teorii gender, związków partnerskich, a wreszcie praw osób transseksualnych. Artykuł nie jest jednak poświęcony prawu osób transseksualnych do korygowania płci prawnej, bowiem to nigdy nie było kwestionowanie w polskiej judykaturze, lecz prawu do dostosowania płci fizycznej. Zagadnienie chirurgicznej „zmiany” płci, zwłaszcza gdy chodzi o zabiegi pociągające za sobą bezpłodność, budzi wiele kontrowersji wśród prawników, lekarzy, a nawet samych osób transseksualnych. Wobec braku odpowiedniej regulacji, aktualnie trudno określić, na którym etapie tranzycji (o ile w ogóle) powinno nastąpić dostosowanie operacyjne – przed, czy też po sądowym ustaleniu płci. Kanwą dla konfliktu na tym tle stają się zaś zróżnicowane wymagania stawiane przez prawo cywilne i prawo karne. W oparciu o samą tylko analizę orzecznictwa sądów cywilnych wydawać by się mogło, iż zabieg adaptacyjny jest warunkiem koniecznym dokonania korekty płci metrykalnej. Tymczasem względy prawnokarne skłaniają lekarzy do żądania od osób chcących poddać się operacji na narządach płciowych pozytywnego orzeczenia w sprawie o ustalenie płci

Mgr Anna Marciniak-Sikora, Mgr Monika Strzelecka, Prawo powierzchni (historyczna i współczesna charakterystyka instytucji prawnej)
Autorki analizują prawo powierzchni, które jest instytucją prawną sięgającą korzeniami Kodeksu Napoleona. Stało się ono częścią polskiego systemu prawnego prowokując wiele pytań, na które przez lata próbowali odpowiedzieć zarówno polscy, jak i francuscy badacze. W XX w. prawo powierzchni traktowano jako wyjątek od zasady superficies solo cedit. Pomimo iż prawo powierzchni nie zostało uregulowane w powojennym prawie cywilnym, ze względów intertemporalnych, Sąd Najwyższy stawał kilkakrotnie przed koniecznością ustalenia zasad funkcjonowania tej instytucji. W ocenie autorek, prawo powierzchni, w kontekście toczącej się aktualnie debaty, może znów odegrać istotną rolą w regulacji stosunków między podmiotami prywatnymi.

Dr Mikołaj Małecki, Nieumyślność (artykuł polemiczny)
Artykuł jest polemiką z opracowaniem J. Lachowskiego („Ocena projektowanych zmian art. 9 k.k.”, PiP 2014, nr 1). Argumenty przedstawione w omawianym tekście zostały przeanalizowane w oparciu o metodę krytyczną. Wbrew twierdzeniom J. Lachowskiego, należy konsekwentnie odróżniać charakterystykę nieumyślności jako znamienia strony podmiotowej od aspektu winy w strukturze przestępstwa. Nieumyślność sprowadza się do braku zamiaru, za czym przemawia szereg argumentów dogmatycznych i teoretycznych. W artykule krytycznie odniesiono się również do poglądu, który kwestionuje zgodność propozycji przedstawionych przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego z Konstytucją.