Wycieczki stanowią integralną część procesu dydaktyczno-wychowawczego. Realizuje się je (w mniejszym lub większym zakresie) w każdej szkole w ramach zajęć lekcyjnych, pozalekcyjnych i pozaszkolnych z wyjątkiem okresu ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej. W niniejszym artykule omawiam najważniejsze zasady organizacji wycieczek i przepisy je zmieniające.

Fragment artykułu z miesięcznika "Dyrektor Szkoły" 2018/9

Zacznijmy od tego, że w okresie wdrażania reformy oświaty obowiązują równocześnie dwa rozporządzenia dotyczące warunków i sposobu organizowania przez szkoły krajoznawstwa i turystyki. W dotychczasowych: gimnazjum, trzyletnim liceum ogólnokształcącym, czteroletnim technikum, klasach zasadniczej szkoły zawodowej prowadzonych w branżowej szkole I stopnia, szkole policealnej, szkole specjalnej przysposabiającej do pracy i szkole artystycznej wycieczki przygotowuje się według znowelizowanego rozporządzenia z 2001 r. [w chwili zamykania tego numeru „Dyrektora Szkoły” nowelizacja znajdowała się jeszcze na etapie prac legislacyjnych (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12307058), ale zakładam, że z początkiem roku szkolnego wejdzie w życie]. Natomiast w przedszkolach i zreformowanych szkołach obowiązuje najnowsze rozporządzenie z 25.05.2018 r.

Oba akty prawne (nowe rozporządzenie oraz nowelizacja starego) zawierają analogiczne regulacje ujednolicające zasady organizowania, w tym finansowania szkolnych wycieczek. Przygotowałam dla Państwa omówienie najważniejszych zmian o charakterze dostosowującym do nowej struktury szkół, porządkujące, związane z terminologią oraz zasadami.

Wśród celów wycieczek szkolnych w miejsce „upowszechniania form aktywnego wypoczynku” nowe przepisy wprowadziły „upowszechnianie zdrowego stylu życia i aktywności fizycznej”. Zobowiązuje to dyrektorów szkół i nauczycieli do organizacji wycieczek przedmiotowych czy zielonych szkół inicjowanych i realizowanych w celu uzupełnienia programu nauczania i eliminuje wyjazdy o charakterze wypoczynkowym.

Z kolei cel „przeciwdziałanie patologii społecznej” zastąpiony został „przeciwdziałaniem zachowaniom ryzykownym, w szczególności w ramach profilaktyki uniwersalnej”, ponieważ takim pojęciem aktualnie posługuje się psychologia rozwojowa. 

Ponadto zrezygnowano z określenia ‘impreza’, które praktycznie nie było używane przez szkoły, a mogło być kojarzone z obowiązkami wynikającymi z przepisów ustaw dotyczących imprez turystycznych, którym placówki oświatowe nie podlegają.