Od Redakcji

W czerwcu rząd zaprezentował analizę „Polska 2030 – Wyzwania rozwojowe”, w której dużo miejsca poświęcono edukacji i nauczycielom. Kompetencje nauczycieli uznano za kluczowe dla jakości edukacji. Aby polscy uczniowie w 2030 r. znaleźli się w pierwszej dziesiątce krajów OECD w badaniu PISA, do tego czasu 100 % dzieci powinno zostać objętych edukacją przedszkolną, powinien zmienić się system kształcenia nauczycieli, w którym więcej miejsca muszą zajmować zajęcia o charakterze praktycznym, trening umiejętności interpersonalnych oraz tematyka sposobów uczenia i motywacji do uczenia się. Autorzy raportu rekomendują zmianę Karty Nauczyciela oraz przepisów o awansie i kwalifikacjach, bo „w obecnym kształcie demotywują najlepszych i najbardziej kreatywnych w zawodzie”. Mówią także o potrzebie znaczącego zróżnicowania płac nauczycieli w zależności od wyników kształcenia, a także o powiązaniu szkół (również podstawowych i gimnazjalnych) z biznesem.
Otwiera to perspektywę kolejnych zmian w szkole, a także inicjuje debatę na temat wyzwań stojących przed systemem edukacji w kontekście pozostałych systemów społecznych, budowania kapitału intelektualnego, rynku pracy i – co za tym idzie – kierunków rozwoju oświaty.
W naszym wakacyjnym numerze publikujemy teksty opisujące wojaże zagraniczne, zarówno te wypoczynkowe – Małgorzata Nowak opisuje i ilustruje zdjęciami szkolną wyprawę do Włoch, jak i te związane z poznawaniem szkół w innych krajach – Janina Zawadowska relacjonuje wizytę studyjną w Finlandii. Obok nich znajdą Państwo też jednak teksty, które wpisują się w dyskusję o przyszłości oświaty – i to zarówno o tej przyszłości najbliższej, rozumianej jako nowy rok szkolny, jak i tej dalszej, rysowanej w perspektywie wielu lat. Danuta Elsner analizuje punkty krytyczne procesu wprowadzania zmian, Jan Fazlagić charakteryzuje kulturę organizacyjną szkoły, w innych artykułach poruszone są ważne kwestie wychowawcze. Wraz ze stałymi rubrykami przynoszą dużą porcję refleksji – i sprzyjają refleksji, mówiąc o istotnych zagadnieniach, mających znaczący wpływ na szkolną praktykę.
Spróbujmy w czasie wakacji nabrać refleksyjnego dystansu do wyzwań naszej zawodowej codzienności. Długie spacery, ciekawe lektury, nieśpieszne rozmowy, podróże, każdy ma swój ulubiony sposób spędzania wolnego czasu. Podarujmy sobie komfort odpoczynku.
W jednej z moich wakacyjnych lektur przeczytałam opowiadanie o kobiecie, która idąc plażą, schylała się i wrzucała do wody zalegające na brzegu rozgwiazdy. Na pytanie, dlaczego to robi, skoro uratowanie kilku spośród tysiąca wyrzuconych na brzeg rozgwiazd niczego nie zmienia, nie stanowi żadnej różnicy, kobieta odpowiedziała z uśmiechem: – Dla tej jednej to na pewno wielka różnica.
Na co dzień najczęściej pamiętamy o zadaniach, które musimy zrealizować, i celach, które musimy osiągnąć, o rozwiązywaniu problemów, które nam to utrudniają czy wręcz uniemożliwiają. Ta historia pokazuje, że można inaczej, że nie musi być najistotniejsze osiągnięcie celu czy efektywność naszych działań na różne sposoby policzona i zmierzona: Wybierz praktykę, która najlepiej cię wyraża – (…) ukształtuje twój głos, by wniósł swój niepowtarzalny wkład w dzieło nas wszystkich. Możesz odwrócić uwagę od natłoku przygodnych okoliczności i wsłuchać się w muzykę własnego istnienia, potem włączyć się w świat jako jedna z jego długich linii. Można zupełnie inaczej opowiedzieć historię swojego życia – bo życie jest opowiadaną przez nas historią, dla której warto szukać najlepszej, to znaczy najwłaściwszej dla nas, formy, wyzwalającej energię, możliwości i radość.
Co mogłabym/mógłbym wymyślić, czego dotychczas nie wymyśliła( e)m, a co dałoby mi nowe możliwości? – to pytanie sprzyja wakacyjnym refleksjom…
Życzę Państwu udanych wakacji.

 

SPIS TREŚCI

Felieton

Drukarze Internetu Krzysztof Zajdel

Dyrektor zarządzający

Kultura organizacyjna szkoły Jan Fazlagić

Miękka strona zarządzania

Tajemnica rady pedagogicznej Lucyna Bojarska
Momenty krytyczne w procesie zmiany Danuta Elsner

Polityka edukacyjna

Przyszłościowa orientacja edukacji (część II) Julian Piotr Sawiński

Edukacja na świecie

Od kalosza do komórki Janina Zawadowska

Uwarunkowania prawne

Co w prawie piszczy? O pilnej potrzebie edukacji prawnej Nasłuchiwała: Anna Rękawek
Kalendarium zmian prawnych

Reportaż

Jutro pojedziemy daleko… Małgorzata Nowak

Pracownia pedagogiczna

Stres w pracy menedżera szkoły Beata Bryś
Substancje i zachowania uzależniające Walentyna Olszewska

Dyrektor Przedszkola

Nasz kodeks zachowań Małgorzata Kuligowska

Forum „Dyrektora Szkoły”

Nadzorowane lądowanie Bogdan Jankowski

Rozmaitości

Nie tylko o wypaleniu zawodowym Krzysztof Zajdel
Protectio sancti Zbigniew Ignacy Paśko
Lektury obowiązkowe dyrektora szkoły Lucyna Bojarska
Stylowy dyrektor